Pozowane, podpatrzone - obszerna retrospektywa Wojciecha Plewińskiego w Warszawie

Autor: Redakcja Fotopolis

21 Czerwiec 2023
Artykuł na: 6-9 minut

Dom Spotkań z Historią startuje z wystawą Wojciecha Plewińskiego, jednego z najważniejszych polskich fotografów powojennych. Ekspozycja to przeszło 150 zdjęć z imponującego dorobku artysty, które będzie można oglądać do lutego 2024 roku.

„Pozowane, podpatrzone. Fotografie Wojciecha Plewińskiego” to wystawa, na której prezentujemy blisko 150 zdjęć z imponującego artystycznego dorobku fotografa. Wojciech Plewiński przez kilka dekad był związany z krakowskim „Przekrojem” i najważniejszymi polskimi teatrami. Nie ograniczał się do zleconych tematów i jak sam mówi, „robił więcej niż potrzeba”. Z podróży po Polsce i Europie przywoził reportaże, fotografował też znajomych, zwykle wybitnych przedstawicieli polskiej kultury i sztuki.

Twórczość Plewińskiego wymyka się kategoryzacji

Prezentowane na ekspozycji fotografie pochodzą głównie z lat 1950–1980. Wyboru zdjęć z bogatego archiwum autora dokonały kuratorki Anna Brzezińska i Katarzyna Sagatowska, które podkreślają: „Twórczość fotografa wymyka się prostym kategoriom. Charakteryzuje ją lekkość, poczucie humoru, wykorzystanie każdego ciekawego momentu do zrobienia zdjęcia. Głównym tematem wydaje się być człowiek i różne przejawy jego aktywności”.

fot. Wojciech Plewiński, Reżyser Roman Polański (wówczas student łódzkiej Filmówki) i jazzman (trąbka) Andrzej „Idon” Wojciechowski podczas piżama party na Jazz Camping Kalatówki. Hotel górski PTTK, Zakopane, 1959. Z cyklu Jazz Camping Kalatówki

Plewiński ma na koncie imponującą liczbę zdjęć okładkowych w „Przekroju” (ponad 500) i jeszcze więcej fotografii teatralnych (ponad 800 sfotografowanych spektakli). To, co wydaje się najważniejsze w jego pracy, wymyka się liczbom i prostym skojarzeniom. Wartość twórczości fotografa można zobaczyć przede wszystkim na zdjęciach reportażowych i w cyklach, które ukazują go jako przenikliwego obserwatora otaczającego świata. Kuratorki zdecydowały się pokazać różnorodność jego fotografii, układając je w sekcje tematyczne: Ludzie kultury i sztuki, Moda i dizajn, „Przekrój”, Podróże zagraniczne, Opowieść o Polsce, Teatr.

Uważny i czuły obserwator ludzi

fot. Wojciech Plewiński, Anna Dymna, 1970

„Nasz wybór fotografii dokumentalnych prezentowanych na wystawie »Pozowane, podpatrzone« odzwierciedla podejście Plewińskiego do pracy – uważnego, czułego i zdyscyplinowanego formalnie obserwatora ludzi” - mówią kuratorki. - „W drugiej połowie lat 50., gdy wszedł do zawodu, naszkicował przejmujący obraz powojennej Polski – zrujnowane i budzące się do życia Ziemie Zachodnie, niknące ślady przeszłości w cyklu Sklepiki. Seria SAM-y ukazuje, jak Polacy w latach 50. próbowali spełniać marzenia o własnych czterech kółkach. Istotną częścią wystawy są portrety artystów i intelektualistów oraz fotografie teatralne. Plewiński pracował dla najważniejszych polskich scen, fotografując aparatem tradycyjnym, na negatywach, bez lampy błyskowej – dla zachowania nastroju i plastyczności obrazu”.

Ponadto na wystawie można zobaczyć zdjęcia z wyjazdów do Włoch i Francji, z propagandowych wizyt w fabryce butów Radoskór czy Hucie Katowice organizowanych dla dziennikarzy przez władze PRL, wybrane okładki „Przekroju” i oczywiście zdjęcia ludzi kultury, m.in. Jerzego Turowicza, Sławomira Mrożka, Natalii LL, Krystyny Zachwatowicz, Krzysztofa Komedy, artystów i artystek z Piwnicy pod Baranami czy uczestników i uczestniczek legendarnego Jazz Camping Kalatówki.

Wojciech Plewiński - sylwetka autora

fot. Bartek Warzecha

Wojciech Plewiński urodził się w 1928 roku. Z wykształcenia jest architektem, z zamiłowania – płetwonurkiem i narciarzem, a z zawodu – fotografem. Jako student architektury pracował w krakowskiej Pracowni Konserwacji Zabytków i właśnie wtedy zaczął fotografować. Aparat służył mu do robienia notatek w formie zdjęć. Powoli rodziła się pasja, po części odziedziczona po ojcu – w domu zawsze był aparat fotograficzny i albumy ze zdjęciami. W końcu pasja stała się zawodem, chociaż, jak podkreśla autor: „Fotografem to ja jestem może w jednej piątej. Zawsze ważniejsze były sporty, pasje. Zawsze ważniejszy był sprzęt do nurkowania, dobra maska i fajka niż porządny aparat”.

Jest jednym z ważniejszych przedstawicieli pokolenia fotografów powojennych, którego twórczość koresponduje z pracami francuskich fotografów humanistycznych lat 50. XX wieku – Henriego Cartiera-Bressona czy Elliota Erwitta. W jego dorobku znalazły się zdjęcia, które należą do kanonu polskiej kultury wizualnej. Jego dzieła prezentowane były na wielu wystawach zbiorowych i indywidualnych w Polsce i za granicą, m.in. w Austrii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Szwecji, we Włoszech, Francji, w Meksyku i Hongkongu. W 2011 roku Muzeum Narodowe w Krakowie przygotowało wystawę retrospektywną z okazji 50 lat jego pracy twórczej. Obecnie zdjęcia Plewińskiego znajdują się m.in. w archiwach Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Centrum Scenografii Polskiej w Katowicach, Muzeum Narodowego Starego Teatru w Krakowie czy Muzeum Fotografii w Krakowie (MuFo).

Kuratorki: Anna Brzezińska, Katarzyna Sagatowska

Kiedy i gdzie?

Wernisaż wystawy „Pozowane, podpatrzone. Fotografie Wojciecha Plewińskiego” odbędzie się w czwartek, 22 czerwca 2023 roku, o godz. 18.00 w Domu Spotkań z Historią, przy ul. Karowej 20 w Warszawie.

Zdjęcia będzie można oglądać do 4 lutego 2024 roku.

Wystawie towarzyszy album zdjęć Wojciecha Plewińskiego z tekstami Aleksandry Boćkowskiej oraz Anny Brzezińskiej i Katarzyny Sagatowskiej.

Więcej informacji pod adresem jednostka.com i na stronie facebookowej wydarzenia.

Skopiuj link
Komentarze
Więcej w kategorii: Wydarzenia
„Tu jest wojna” - wystawa zdjęć Wojtka Grzędzińskiego z tekstami Pawła Reszki
„Tu jest wojna” - wystawa zdjęć Wojtka Grzędzińskiego z tekstami Pawła Reszki
Leica Store & Gallery Warszawa zaprasza na wystawę fotografii wybitnego polskiego fotoreportera Wojtka Grzędzińskiego. Fotografiom towarzyszą teksty Pawła Reszki, znanego dziennikarza,...
2
Bryan Schutmaat po raz pierwszy w Polsce. Kowalsky Gallery zaprasza na wystawę County Road
Bryan Schutmaat po raz pierwszy w Polsce. Kowalsky Gallery zaprasza na wystawę County Road
Na zdjęciach pokazuje ludzi oraz krajobrazy zachodniej części USA w sposób daleki od tego co można zobaczyć w mediach. Z wystawą County Road Bryan Schutmaat zawita do Bochni.
2
„Bebok” - wystawa Karoliny Jonderko w Białymstoku
„Bebok” - wystawa Karoliny Jonderko w Białymstoku
Galeria Śledzińskich zaprasza na wystawę jednej z najbardziej utalentowanych polskich dokumentalistek. Projekt „Bebok” powstał w ramach zeszłorocznej Kolekcji Wrzesińskiej i opowiada o...
4
Powiązane artykuły
Wczytaj więcej (3)