Historia fotografii po polsku - „Polscy fotografowie, krytycy i teoretycy o fotografii 1839-1989”

Autor: Redakcja Fotopolis

5 Czerwiec 2024
Artykuł na: 4-5 minut

Wydana przez Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu książka „Polscy fotografowie, krytycy i teoretycy o fotografii 1839-1989” to największy dotychczas zbiór tekstów dotyczących polskiej historii fotografii i postrzegania tego medium.

Antologia "Polscy fotografowie, krytycy i teoretycy o fotografii 1839–1989" mieści w sobie największy i najbardziej przekrojowy zbiór polskojęzycznych tekstów źródłowych z obszaru fotografii. Tom opracowany przez trzech poznańskich historyków sztuki (Witolda Kanickiego, Dorotę Łuczak, Macieja Szymanowicza) obejmuje łącznie ponad 260 tekstów (lub ich fragmentów), napisanych przez kilkudziesięciu autorów i autorek.

Fundament do badań polskiej myśli fotograficznej 

„Gdy pod koniec lat 60. XX wieku rozpoczęto w Polsce wydawanie antologii poświęconych tekstom źródłowym z zakresu historii sztuki, tylko nieliczni badacze traktowali fotografię jaków ważne i autonomiczne medium artystyczne. Niedocenianie wynikało wtedy z przypisanych jej w początkniacf istnienia drugoplanowych funkcji: narzędzia pomocniczego w rękach dydaktyków, badaczy i artystów, czy też rzemieślniczego instrumentu reprodukcji dzieł sztuki wysokiej. Pomimo wyraźnego wzrostu zainteresowania fotografią pośród współczesnych naukowców wciąż wiele epizodów jej dziejów czeka na gruntowe opracowania. Wychodząc naprzeciw potrzebie stworzenia fundamentów dla dalszych badań, niniejsza antologia podejmuje próbę zebrania i usystematyzowania tekstów dotyczących fotografii napisanych przez polskich autorów i autorski na przestrzeni pierwszych stu pięćdziesięciu lat jej istnienia” - pisze jeden z autorów, Witold Kanicki.

Całość została podzielona na trzy osobne części, z których pierwsza (Początki fotografii w dyskursie publicystycznym, artystycznym i naukowym 1839–1903) skupia się na wypowiedziach z XIX wieku, druga (Podstawowe paradygmaty polskiej teorii fotografii w latach 1900–1955) śledzi rozwój refleksji o fotografii od piktorializmu do socrealizmu, natomiast trzecia (Fotografia w dyskursywnej sieci w latach 1955–1989) obejmuje czasy najnowszych dyskusji teoretycznych dotyczących tego medium. Osobną częścią liczącej 848 stron antologii jest Aneks, w którym znalazły się trzy rozdziały poświęcone problematyce awangardy (ze szczególnym uwzględnieniem fotomontażu), a także fotografii kolorowej i reklamowej. Pogrupowane w ten sposób wypowiedzi poprzedzone zostały obszernymi tekstami naukowymi, napisanymi przez zespół badaczy odpowiedzialnych za wybór i opracowanie źródeł.

Antologia stanowi doskonałe uzupełnienie publikacji historycznych poświęconych historii fotografii w Polsce, ułatwiając badaczom pracę nad różnymi epokami, zjawiskami i nurtami. Lektura skierowana jest również do odbiorców spoza środowiska akademickiego, zainteresowanych różnymi aspektami fotografii.

Brakujący element historii i teorii polskich badań nad fotografią

Zamieszczone w niej artykuły dotyczą zarówno istoty medium, jak i jego relacji ze sztuką, kulturą czy polityką. Pośród wielu autorów wyselekcjonowanych tekstów znalazły się liczne wypowiedzi klasyków polskiej sztuki, nauki, publicystyki i literatury (w tym m.in. Zdzisława Beksińskiego, Jana Bułhaka, Zbigniewa Dłubaka, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Natalii LL, Bolesława Prusa, Józefa Robakowskiego, Mieczysława Szczuki czy Stanisława Witkiewicza). Oprócz wypowiedzi funkcjonujących w świadomości badaczy fotografii w tomie opublikowane zostały rzadkie i nieznane artykuły, a nawet maszynopisy.

„Polscy fotografowie, krytycy i teoretycy o fotografii 1839-1989. Antologia” to dzieło monumentalne i znaczące dla polskiej myśli i teorii fotografii i sztuki. Jest to również pierwszy tak obszerny zbiór zwracający uwagę na znaczenie czasopism (o różnym charakterze) pełniących we wskazanym zakresie rolę komunikatora i otwartego forum, które zapewniało szerszy odbiór, ale i w jakimś sensie gwarantowało przetrwanie wypowiedzi. Wybór włączonych do publikacji tekstów naprowadza na wiele ścieżek, m.in. związanych z obyczajowością i dynamiką zmian zachodzących w Polsce na przestrzeni stu pięćdziesięciu lat. Nie mam wątpliwości, że opracowany tom nie tylko w znacznym zakresie wypełni brakujące miejsce w historii i teorii polskich badań nad fotografią, ale również wzmocni i zweryfikuje wiedzę na jej temat. - pisze w recenzji wydawniczej dr hab. Małgorzaty Jankowskiej (ASP w Gdańsku).

Cena i dostępność

Książka „Polscy fotografowie, krytycy i teoretycy o fotografii 1839-1989. Antologia” dostępna jest do kupienia w księgarniach w cenie od 180 zł.

Już w najbliższy czwartek, 6 czerwca o godz. 17.00 w Mufo Rakowicka (ul. Rakowicka 22A, Kraków) odbędzie dyskusja o książce z udziałem autorów.

Więcej informacji na stronie mufo.krakow.pl.

Skopiuj link
Komentarze
Więcej w kategorii: Publikacje
"Antologia spojrzeń" Fotograficzną Publikacją Roku 2024
"Antologia spojrzeń" Fotograficzną Publikacją Roku 2024
Podczas wczorajszej inauguracji Fotofestiwalu poznaliśmy zwycięzców konkursu na najlepszą Fotograficzną Publikację Roku. Główną nagrodę otrzymała książka „Antologia spojrzeń”, będąca...
2
Tyski Zin Fotograficzny - miniony rok w obiektywie członków TTF
Tyski Zin Fotograficzny - miniony rok w obiektywie członków TTF
Tyskie Towarzystwo Fotograficzne zaprasza na premierę zina, który podsumowuje ostatni rok jego działalności. Publikacja prezentuje zdjęcia 23 członków TTF-u.
6
Zwyczajne Miasto - Wojciech Wilczyk autorem najnowszej Kolekcji Wrzesińskiej
Zwyczajne Miasto - Wojciech Wilczyk autorem najnowszej Kolekcji Wrzesińskiej
Kolekcja Wrzesińska to wieloletni projekt fotograficzny, w którego rezultacie powstaje artystyczne archiwum fotograficzne Miasta i Gminy Września. Autor tegorocznego projektu...
9
Powiązane artykuły
Wczytaj więcej (1)