Album Chrisa Niedenthala "13/12 Polska Stanu Wojennego"

0
Marta Sinior
2 Grudzień 2006
Artykuł na: 6-9 minut
Na rynku wydawniczym pojawił się wyjątkowy album fotografii Chrisa Niedenthala, angielskiego fotoreportera żyjącego od lat w Polsce. Album "13/12 Polska Stanu Wojennego" zawiera fotografie z lat 1981-82 ukazujące najważniejsze wydarzenia z historii współczesnej Polski.

13 grudnia 1981. Niby nie aż tak dawno, a jednak czas na tyle odległy, że chciałbym właśnie przypomnieć go w ten sposób. Miałem wtedy 31 lat. Byłem świadkiem stanu wojennego od samego początku do końca. Zdjęcia pokazane w tej książce są osobistym spojrzeniem fotoreportera na mroczny i bolesny okres współczesnej historii Polski - wspomina Chris Niedenthal.

Stan wojenny w pigułce. Chris Niedenthal: "Zbliżając się do Puławskiej zobaczyłem nagle coś, co było kompilacją wielu symboli: kino Moskwa, Czas Apokalipsy, tytuł filmu Coppoli, wóz opancerzony i żołnierze..."

Fotografie w albumie w większości nie były dotąd publikowane w Polsce. Niedenthal wykonał je w okresie stanu wojennego, gdy jako fotoreporter amerykańskiego Newsweeka przebywał w Warszawie. Zajął się dokumentowaniem ówczesnej polskiej rzeczywistość - opór polskiego społeczeństwa przeciwko rzeczywistości stanu wojennego, sceny ze strajków i manifestacji, starcia demonstrantów z milicją na ulicach, a także obrazy życia codziennego - gigantyczne sklepowe kolejki, czy zwykłe dziecięce zabawy na tle burzliwych wydarzeń.

Niektóre z tych zdjęć zdążyły już urosnąć do rangi symbolu tamtych czasów w Polsce. Takim zdjęciem jest bez wątpienia fotografia przedstawiająca scoty przed kinem Moskwa, w którym wyświetlany był film "Czas apokalipsy". Poruszające w odbiorze są także fotografie ukazujące tłum pacyfikowany przez ZOMO i milicję, przedstawiające odważnych i dumnych ludzi pokazujących władzy palce ułożone w znak v - victory. Kontrastują z nimi surrealistyczne obrazy tamtych czasów - milicjanci pilnujący sklepu z pieczywem, w którym i tak pewnie nie ma chleba lub też żołnierze w ludzkim odruchu pomagający pchać zepsuty cud PRL-owskiej motoryzacji, czyli Fiata 125.

Świnka z bagażnika. Targ w Grójcu 18 lutego 1982.
fot. Chris Niedenthal

Nie będę wdawał się w żadne komentarze, tym bardziej polityczne. Ograniczam się tylko do opisania okoliczności, w jakich powstały poszczególne fotografie. Robiłem je w każdym miejscu, do którego dotarłem, ale nie byłem wszędzie, na pewno wszystkiego nie widziałem i nie zamierzam udawać, że było inaczej. Do moich zadań jako fotoreportera pracującego dla amerykańskiego "Newsweeka" należało rejestrowanie wszystkiego gdziekolwiek, kiedykolwiek i jakkolwiek się dało. - powiedział Niedenthal

Warto przypomnieć, że w tamtym czasie już samo robienie zdjęć na polskich ulicach było trudne i wymagało nielada zręczności. Wysłanie ich za granicę wydawało się przedsięwzięciem niemożliwym. Chris Niedenthal nie chciał wywozić ich sam, bojąc się, że nie zostanie z powrotem wpuszczony do Polski. Czas naglił, wydawca niecierpliwił się. Fotograf wpadł na ryzykowny pomysł. Z Dworca Gdańskiego w Warszawie odjeżdżały pociągi do Berlina Zachodniego. Zjawił się tam na kilkanaście minut przed odjazdem pociągu i w pośpiechu szukał kogoś, komu można by powierzyć przesyłkę z filmami. Nie było łatwo. Ludzie bali się. W końcu paczkę zgodził się zabrać student z RFN. Przesyłka trafiła do adresata na czas. Zdjęcia obiegły cały świat i uświadomiły ludziom na Zachodzie, co naprawdę dzieje się za żelazną kurtyną. Dzisiaj zebrane w albumie "13/12 Polska stanu wojennego" nie tylko dokumentują znaczące wydarzenia z polskiej historii, ale przypominają jak wyglądało, całkiem jeszcze niedawno, zwykłe życie nasze lub naszych bliskich.

Armaty na kwiaty. Wodne armatki używane do przepędzania ludzi. Plac Zwycięstwa, Warszawa, 16 sierpnia 1982. fot. Chris Niedenthal

Poniżej informacje o autorach albumu:

Chris Niedenthal urodził się w 1950 w Londynie. W 1973 roku postanowił odwiedzić kraj swoich rodziców i pozostał w Polsce do dziś. Od 1978 roku współpracował z Newsweekiem, a w czasie stanu wojennego był jego stałym fotografem. Współpracował również z takimi pismami jak: Time, Der Spiegel, Geo, Forbes i inne. Jego prace były wielokrotnie nagradzane, a w 1986 r. otrzymał prestiżową nagrodę World Press Photo za portret Janosa Kadara. Autor albumu Polska Rzeczpospolita Ludowa. Rekwizyty (2004).

Maciej Buszewicz profesor, grafik designer, dyplomant warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych z 1979 roku, gdzie obecnie prowadzi Pracownię Dyplomową Projektowania Książki. W latach ubiegłych prowadził również działalność pedagogiczną w zakresie projektowania graficznego za granicą. (Holandia, RFN, Turcja, USA). W 1992 roku otworzył prywatne studio projektowe B? Grafika Wydawnicza. Zdobył ponad 20 nagród głównych w konkursie na najpiękniejszą książkę roku Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek.

okładka albumu Chrisa Niedenthala "13/12 Polska Stanu Wojennego"

Album 13/12 Polska stanu wojennego dostępny będzie w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej. Autorem fotografii jak i wszystkich komentarzy w albumie jest Chris Niedenthal.

Opracowanie graficzne: Maciej Buszewicz

Objętość: 224 strony

Cena: 120 zł (wersja polska), 150 zł (wersja angielska)

Wydawcą albumu Chrisa Niedenthala jest Edipresse Polska S.A.

Słowa kluczowe:
Komentarze
Więcej w kategorii: Branża
Karty SD mają już 20 lat. Na pierwszych z nich nie zapisalibyście dziś ani jednego zdjęcia
Karty SD mają już 20 lat. Na pierwszych z nich nie zapisalibyście dziś ani jednego zdjęcia
Jeśli chcecie wiedzieć jak szybko rośnie zapotrzebowanie na przestrzeń dyskową, warto prześledzić historię nośników SD, które właśnie skończyły 20 lat. W tym czasie...
10
0
Nawet 5 dni bez ładowania smartfona? Nowa bateria litowo-siarkowa ma raz na zawsze rozwiązać problemy z zasilaniem
Nawet 5 dni bez ładowania smartfona? Nowa bateria litowo-siarkowa ma raz na zawsze rozwiązać...
Czy już niedługo akumulatory będą pozwalać na zasilanie urządzeń przez kilka dni? Taką wydajność obiecują naukowcy z australijskiego Monash University, których bateria...
24
8
Weronika Gęsicka laureatką Paszportów Polityki 2019
Weronika Gęsicka laureatką Paszportów Polityki 2019
Kolejny sukces polskiej fotografii. Weronika Gęsicka została laureatką tegorocznych Paszportów Polityki. To nagrody przyznawane artystom, których praca wywiera istotny...
43
0
Powiązane artykuły
Wczytaj więcej (9)