"Antologia spojrzeń" Fotograficzną Publikacją Roku 2024

Autor: Redakcja Fotopolis

15 Czerwiec 2024
Artykuł na: 6-9 minut

Podczas wczorajszej inauguracji Fotofestiwalu poznaliśmy zwycięzców konkursu na najlepszą Fotograficzną Publikację Roku. Główną nagrodę otrzymała książka „Antologia spojrzeń”, będąca wizualnym zapisem getta warszawskiego.

Spośród 56 publikacji zgłoszonych do konkursu jury w składzie: Idalia Smyczyńska, Nicolas Grospierre, Olga Drenda, Aleksandra Żalińska, Artur Pławski oraz Franek Ammer i Paweł Rubkiewicz wyłoniło 22 pozycje, czyli „szortlistę”, z której wszystkie książki można oglądać na wystawie w centrum festiwalowym Fotofestiwalu do 23 czerwca. 

Na wystawie znalazły się zarówno przykłady monografii, autorskich książek, zinów i produkcji niskonakładowych, kameralnych self-publishingów, jak i katalogów wystaw oraz prac zbiorowych o historycznym charakterze. Warto zwrócić uwagę na obecność jednej książki niefotograficznej „Sztuka poza sztuką? Fotografia dokumentalna w Polsce” Adriana Wykroty, która jest publikacją o fotografii. Wskazujemy ją jako ważną pozycję, między innymi dlatego, że istotną rolę pełni w niej pozycja książki fotograficznej, jako medium, jako procesu, pracy projektanta/tki, w której wreszcie wymienione zostały najciekawsze inicjatywy książkowe w Polsce w ostatnich latach.

Książki zebrane na wystawie cechuje bardzo wysoka jakość, są spójne, przemyślane i świetnie zaprojektowane. Wśród nich znalazły się książki wybitne, na które jurorki i jurorzy pragną zwrócić szczególną uwagę: to książki nagrodzone i wyróżnione.

Fotograficzna Publikacja Roku 2024

Nagrodę główną (Nagroda im. Krzyśka Makowskiego) i tytuł Fotograficznej Publikacji Roku 2024 otrzymuje publikacja:

"Antologia spojrzeń. Getto warszawskie – fotografie i filmy"

  • koncepcja, wybór i opracowanie: Anna Duńczyk-Szulc, Agnieszka Kajczyk
  • redakcja: Aleksandra Kędziorek, Anna Jaroszuk
  • projekt: Ania Nałęcka-Milach
  • wydawca: Muzeum Warszawy 
  • współwydawca: Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma

„Nagradzamy tę publikację za jej rozmach i encyklopedyczny, pełny i szczegółowy zapis, za podsumowanie stanu badań i stworzenie bazy dla przyszłych dociekań, zarówno naukowych jak i prywatnych. Ta monumentalna książka powstawała przez lata ciężkiej pracy. Jej projekt jest niezwykle wyważony. „Antologia spojrzeń” powinna zostać lekturą obowiązkową” - czytamy w uzasadnieniu jury.

Prawie 300 zebranych w książce fotografii i kadrów filmowych pokazuje getto warszawskie z wielu punktów widzenia. To spojrzenia na skrzyżowanie ulic Chłodnej i Żelaznej, na którym przecinał się tłum z „aryjskiej” i „niearyjskiej” strony. Spojrzenia z zewnątrz, które natrafiały na barierę murów, oraz spojrzenia z wewnątrz – getto oglądane z perspektywy sprawców przemocy i tych, którzy przemocy doświadczali. Wreszcie spojrzenia na „miejsce po getcie”, które stało się przestrzenią upamiętnianą, politycznie znaczącą.

Fotografie i filmy, wykonywane od czasu wydzielenia w Warszawie obszaru zagrożonego tyfusem na wiosnę 1940 roku do obchodów piątej rocznicy powstania w getcie w 1948 roku, nie mają jedynie wartości dokumentacyjnej. Są zapisem różnego doświadczania przestrzeni, osobistych wyborów i odmiennych motywacji ich autorów: fotografów i filmowców żydowskiego, niemieckiego i polskiego pochodzenia, profesjonalistów i amatorów. Publikacja, przygotowana na podstawie materiałów ze zbiorów instytucji amerykańskich, izraelskich, polskich i niemieckich, pokazuje, jak bardzo złożoną kwestią jest świadectwo oparte na fotografii.

Wyróżnienia otrzymują:

„Phobos Ex Machina”

  • autorzy:Ewa Ciechanowska & Artur Urbański
  • redakcja: Agnieszka Skolasińska
  • projekt: Bartłomiej Talaga
  • wydawca: Wydawnictwo PWSFTviT

Za znakomity pomysł, spójność, zarówno formalną, jak i mentalną — za znakomicie zrealizowaną reżyserię strachu. Za balansowanie na granicy fotografii, prowokacji, dokumentu i fikcji. 

„Tyski Klub Fotograficzny KRON. Śląsk 1978-1983”

  • autorzy:Michał Cała, Tadeusz Kluba, Krzysztof Pilecki, Henryk Rączkowski, Mieczysław Wielomski, Zbigniew Zalewski, Marzena Abrahamik, Arkadiusz Gola, Tomasz Liboska, Krzysztof Szewczyk, Wojciech Wilczyk
  • redakcja: Ewelina Lasota, Michał Łuczak
  • projekt: Joanna Jopkiewicz (Grupa Projektor)
  • wydawnictwo: Muzeum Miejskie w Tychach

Za świetnie zrealizowaną pracę zbiorową - za odświeżenie interesujących fotografii i znakomity projekt. Publikacja w ciekawy sposób opowiada o zjawisku historycznym, pokazuje cykle zdjęć dziś niedostępne szerszej publiczności, wreszcie opowiada o wycinku Polski, Marzyłoby nam się widzieć więcej takich prac, także o innych klubach i grupach fotograficznych.

„Sztos”

  • autor: Krzysztof Pijarski
  • redakcja: Krzysztof Pijarski
  • projekt: Błażej Pindor
  • wydawnictwo: Wydawnictwo PWSFTviT

Za znalezienie nowego sposobu opowiadania – poprzez obraz o innych obrazach kultury. Nie jest to tylko praca nad archiwami, ale też interesująca i pełna zagadek gra, z dziedzictwem i biografią. Kto by pomyślał, że średniowieczny rzeźbiarz może współcześnie być tak zajmujący i intrygujący?!

„Internal Landscapes”

 

  • autorzy: Marta Zgierska i Mateusz Sarełło
  • projekt: Aneta Kowalczyk, Marta Zgierska
  • wydawnictwo: selfpublishing

Za niekonwencjonalny pomysł połączenia doświadczenia osobistego, z elementami performansu i fotografii. Za udane wyjście poza pracę „do projektu” i „na zlecenie”, a w końcu za zupełnie inne opowiedzenie o doświadczeniu pandemii. [Książka została dopuszczona przez jury do konkursu FPR24, na podstawie oświadczenia autorów, że rok wydania został wymuszony względami formalnymi]

„Rzeczy osobiste 1. Ojciec”

  • autor: Tomek Tyndyk
  • projekt: Ania Nałęcka-Milach
  • wydawnictwo: Archiwum Słońca (OPT Zamek)

Za odważną pracę osobistą, a także, co ważniejsze, za udane uwikłanie widza w nią i stworzenie tym samym opowieści o bardziej uniwersalnym charakterze. Oszczędna w środkach, niejasna, nieoczywista, trudna i wymagająca książka, która, po należytej i dogłębnej lekturze, na długo zapada w pamięć.

„The Need to Know”

  • autor: Michael S. Honegger
  • projekt: Aneta Kowalczyk
  • wydawnictwo: BLOW UP PRESS

Za pracę z archiwami - wybitną pod względem projektowym, jak i merytorycznym. Za stworzenie pełnej napięcia historii szpiegowskiej, świetnie osadzonej w realiach, z szeregiem dowodów i tropów.

„Eternal U”

  • autor: Hubert Humka
  • redakcja: Grzegorz Kosmala
  • projekt: Aneta Kowalczyk
  • wydawnictwo: BLOW UP PRESS

Za mistrzowskie połączenie projektu ze zdjęciami, za stworzenie wyrazistej, spójnej całości, niezwykle lirycznej a jednak dokumentalnej.

„Ciemno w dzień Ciemno w nocy”

 

  • autor: Michał Adamski
  • projekt: Andrzej Dobosz
  • wydawnictwo: Fundacja Pix.House

Za niezwykle ciekawe ujęcie aktualnych wydarzeń, za celne dobranie środków do tej opowieści - pozornie niewyróżniającej się formy publikacji oraz przekierowania znaczeń w edycji, która w tej publikacji nie jest środkiem, lecz medium, osobnym bytem.

„Abzgram”

  • autor: Karolina Wojtas
  • redakcja: Kathrin Schönegg, C/O Berlin Foundation
  • projekt: Karolina Wojtas/Naroska Design
  • wydawnictwo: Spector Books

Za bezkompromisowy i nowy sposób na opowiedzenie o uniwersalnym doświadczeniu. Za ujęcie buntownicze i anarchistyczne, jednak pełne kontrolowanego bałaganu. Za idealnie dobrane do takiego ujęcia środki i odreagowanie na formie szkolnego podręcznika.

„Family Album”

  • autor: Mike Bona
  • projekt: Mike Bona & Hubert Pelc
  • wydawca: selfpublishing

Za udany eksperyment i świetną historię. Za odnalezienie w, modnym ostatnio, opowiadaniu o rodzinnych historiach, własnej ścieżki i nowego spojrzenia, za stworzenie wciągającej historii w bardzo niepozornym opakowaniu.

„Alltagsfantasie”

 

  • autor: Joanna Szproch
  • redakcja: Joanna Szproch
  • projekt: Nora Cristea
  • wydawnictwo: André Frère Éditions

Za wizualną wspaniałość! Za odważne i adekwatne do tematu połączenie, za rozmach i przepych — zdjęciowy i projektowy.

„Pogorzelisko”

  • autorzy: Alicja Karska, Aleksandra Went
  • projekt: Anna Witkowska
  • wydawca: selfpublishing

Za niesamowitą koncepcję i znalezienie ciekawego sposobu jej opowiedzenia, w efekcie którego czytelnik znajduje się wewnątrz nie tylko wizualnej opowieści, ale poniekąd w eksperymencie artystycznym, we wręcz surrealnym doświadczeniu meta-książki

Wystawa pokonkursowa

Nagrodzone publikacje czekają na Was w centrum festiwalowym obok pozostałych wystaw książkowych. W tym roku to wystawy poświęcone scenie białoruskiej, ukraińskiej i pięciu krajów Ameryki Łacińskiej oraz Kassel Dummy Award.

Więcej informacji o wystawach znajdziecie na stronie  fotofestiwal.com.

Skopiuj link
Komentarze
Więcej w kategorii: Publikacje
Tyski Zin Fotograficzny - miniony rok w obiektywie członków TTF
Tyski Zin Fotograficzny - miniony rok w obiektywie członków TTF
Tyskie Towarzystwo Fotograficzne zaprasza na premierę zina, który podsumowuje ostatni rok jego działalności. Publikacja prezentuje zdjęcia 23 członków TTF-u.
6
Zwyczajne Miasto - Wojciech Wilczyk autorem najnowszej Kolekcji Wrzesińskiej
Zwyczajne Miasto - Wojciech Wilczyk autorem najnowszej Kolekcji Wrzesińskiej
Kolekcja Wrzesińska to wieloletni projekt fotograficzny, w którego rezultacie powstaje artystyczne archiwum fotograficzne Miasta i Gminy Września. Autor tegorocznego projektu...
9
Historia fotografii po polsku - „Polscy fotografowie, krytycy i teoretycy o fotografii 1839-1989”
Historia fotografii po polsku - „Polscy fotografowie, krytycy i teoretycy o fotografii 1839-1989”
Wydana przez Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu książka „Polscy fotografowie, krytycy i teoretycy o fotografii 1839-1989” to największy dotychczas zbiór tekstów dotyczących polskiej...
6
Powiązane artykuły