Leica Oskar Barack Award 2026 - oblicze współczesnego dokumentu

Prestiżowy konkurs fotografii dokumentalnej Leica Oskar Barack Award publikuje listę tegorocznych finalistów. Oto 12 projektów, które pokazują, jak dziś opowiada się o najważniejszych społecznych tematach.

Skomentuj Kopiuj link
Posłuchaj
00:00

Leica Oskar Barnack Award to jeden z najstarszych i najbardziej uznanych konkursów poświęconych fotografii dokumentalnej. Nagroda wręczana początkowo w ramach World Press Photo (1979-1992) w 1995 roku przekształciła się w osobny konkurs organizowany przez Leicę, którego celem jest wyróżniane "profesjonalistów, których niezawodna umiejętność obserwacji pozwala uchwycić i wyrazić relację człowieka ze środowiskiem w najbardziej sugestywnej formie”.

Galeria finalistów od lat pozostaje jednym z najciekawszych przeglądów współczesnej fotografii dokumentalnej. Trafiają do niej projekty, które często później zdobywają prestiżowe międzynarodowe nagrody i wyróżnienia. Przede wszystkim są to jednak opowieści o ludziach - opowiadają o losach i doświadczeniach, które zazwyczaj pozostają poza zainteresowaniem codziennych serwisów informacyjnych.

Główną nagrodą w konkursie jest 40 tys. euro i sprzęt Leica o wartości 10 tys. euro. W ramach konkursu przyznawana jest także nagroda Leica Oskar Barnack Newcomer Award dla fotografów poniżej 30 roku życia. Nagrodzone projekty prezentowane są następnie na wystawie objazdowej, która startuje w Ernst Leitz Museum w Wetzlar i odwiedza międzynarodowe festiwale oraz galerie Leica.

46. Leica Oskar Barnack Award - projekty finalistów:

Saher Alghorra, „Witnessing Gaza”

Fot. Saher Alghorra, z projektu "Witnessing Gaza" / Leica Oskar Barnack Award 2026

Od początku wojny w Gazie Izrael odmawia międzynarodowym dziennikarzom dostępu do tego obszaru. Tym ważniejsze stają się więc świadectwa palestyńskich reporterów. W swojej serii Alghorra (ur. 1997) dokumentuje rok 2025 w całej jego złożoności: od niedoborów i głodu po przemoc i stratę - od scen trafiających na czołówki światowych mediów po intymne, międzyludzkie momenty, którymi agencje informacyjne się nie interesują.

Todd Antony, „Buzkashi"

Fot. Todd Antony, z projektu "Buskashi" / Leica Oskar Barnack Award 2026

W swojej dramatycznej, czarno-białej serii nowozelandzki fotograf (ur. 1975) dokumentuje archaiczny, tradycyjny sport przywołany w tytule, który do dziś uprawia się w Tadżykistanie. Perskie słowo buzkaszi dosłownie oznacza „przeciąganie kozy”, a sama gra polega na walce o bezgłowe ciało zwierzęcia. Sport ten wywodzi się z koczowniczych kultur jeździeckich Azji Środkowej, a siła fizyczna i umiejętność jazdy konnej do dziś pozostają najważniejszymi cechami jego uczestników.

Anush Babajanyan, „The Aral Sea and the Battered Waters of Central Asia”

Fot. Anush Babajanyan, z projektu „The Aral Sea and the Battered Waters of Central Asia” / Leica Oskar Barnack Award 2026

Był czas, gdy Jezioro Aralskie było czwartym co do wielkości śródlądowym zbiornikiem wodnym na świecie; dziś, wskutek radzieckich projektów irygacyjnych, skurczyło się o ponad 90 procent. W swojej serii armeńska fotografka (ur. 1983) dokumentuje nie tylko kryzys środowiskowy, lecz także pokazuje, jak społeczności Uzbekistanu i Kazachstanu przystosowały się, by przetrwać. Hodują wielbłądy, pozyskują solowca, zajmują się pszczelarstwem i łowią ryby w północnej części Jeziora Aralskiego, odrodzonej po budowie tamy Kokaral.

Damir Faizulin, „Preserving Nature as Preserving Ourselves”

Fot. Damir Faizulin, z projektu „Preserving Nature as Preserving Ourselves” / Leica Oskar Barnack Award 2026

Rosyjski fotograf (ur. 1986) kieruje uwagę na przyrodę i warunki życia w górach Dagestanu, położonych na Kaukazie Północnym, na południu Rosji. Jego zdjęcia pokazują kruchą, delikatną równowagę między naturą a mieszkającymi tam ludźmi. Faizulin dokumentuje zachodzące dziś zmiany: rozwój turystyki i nowoczesnej architektury, a także zaniedbywanie dawnych struktur i lokalnej kultury - jednocześnie oddając hołd pięknu tego regionu.

William Kei, „Extramuros”

Fot. William Kei, z projektu "Extramuros" / Leica Oskar Barnack Award 2026

Spojrzenie na dzisiejszą Francję: w centrum serii francuskiego fotografa znajduje się młodzież z banlieues - przedmieść dużych miast. Miejsca te naznaczone są napięciami społecznymi, skutkami kryzysu gospodarczego oraz polityką mieszkaniową lat 60. i 70.; jednocześnie pozostają jednak ośrodkami kreatywności i politycznych przemian. Keo (ur. 1996) tworzy portret zmieniającej się, postkolonialnej Francji, w której społeczna, kulturowa i polityczna przyszłość kraju wciąż waży się na szali.

Slava Lyu-fa, „Inner Distance”

Fot. Slava Lyu-fa, z projektu "Inner Distance" / Leica Oskar Barnack Award 2026

Rejon niżniekołymski w arktycznej części Jakucji definiuje odległość - geograficzna, czasowa i infrastrukturalna. Społeczności żyjące na dalekim północnym wschodzie Rosji „pozostają częścią jednego kruchego systemu, połączonego przez ludzi, pamięć i konieczność przetrwania” - jak wyjaśnia rosyjski fotograf (ur. 1989). W swojej serii Lyu-fa pokazuje różnorodne miejsca, w których ludzie - od rybaków po badaczy - odczuwają skutki zmian klimatycznych i gospodarczych.

Valery Melnikov, „Mariupol - Open Wounds”

Fot. Valery Melnikov, z projektu „Mariupol - Open Wounds” / Leica Oskar Barnack Award 2026

Seria rosyjskiego fotografa (ur. 1973) skupia się na mieszkańcach Mariupola - ukraińskiego miasta przemysłowego i portowego. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę i oblężeniu miasta pod koniec lutego 2022 roku nastąpiły nieustanne walki, które pociągnęły za sobą ogromne straty wśród ludności cywilnej. Realizowany przez Melnikova projekt dokumentalny koncentruje się na osobach, które pozostały w mieście i mierzą się z nieznośnymi humanitarnymi konsekwencjami wojny.

Benedikt Renč, „Cairo”

Fot. Benedikt Renč, z projektu „Cairo” / Leica Oskar Barnack Award 2026

W swojej serii czeski fotograf (ur. 1982) pokazuje osobiste spojrzenie na egipską stolicę i zachodzące w niej radykalne zmiany. Chce uchwycić codzienność w jej najbardziej autentycznej postaci. „Chciałem udokumentować ostatnie pokolenie, które wciąż żyje w tej surowej, nieoszlifowanej rzeczywistości” - wyjaśnia Renč. „Dziś, pośród pyłu i kamienia, chciałem ocalić atmosferę, która wkrótce zniknie, gdy Kair przeobrazi się nie do poznania”.

Elliot Ross, "A Question of Balance”

Fot. Elliot Ross, z projektu "A question of balance" / Leica Oskar Barnack Award 2026

Dla Navajo Nation - największego rezerwatu rdzennych Amerykanów w USA - woda nie jest czymś oczywistym. Podczas gdy amerykański Południowy Zachód mierzy się z najgorszą suszą w swojej historii, tajwańsko-amerykańska fotografka (ur. 1990) opowiada o systemie zaopatrzenia w wodę podzielonym według etnicznych granic: w hrabstwie Washington w stanie Utah zamożne społeczności zużywają ogromne ilości wody na osobę, podczas gdy w społecznościach Navajo brakuje jej nawet do zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Annie Sakkab, „We Used to Watch the Rivers Go By”

Fot. Annie Sakkab, z projektu „We Used to Watch the Rivers Go By” / Leica Oskar Barnack Award 2026

W Jordanii woda nie jest wyłącznie fizycznym zasobem; niesie też pamięć - zapisaną w kamieniu, ziemi i pieśni. „To, co zaczęło się od ciekawości dotyczącej jednego zasobu” - wspomina palestyńsko-jordańska fotografka Sakkab (ur. 1969) - „stało się głębszym odkopywaniem mojej własnej historii i dziedzictwa, poszukiwaniem korzeni w ziemi kształtowanej przez stulecia zmian i niedostatku. To nie jest jedynie studium wody; to opowieść o ludziach”.

David Sládek, „People of Šumiac”

Fot. David Sládek, z projektu „People of Šumiac” / Leica Oskar Barnack Award 2026

Urodzony w dawnej Czechosłowacji, a mieszkający w Wielkiej Brytanii i Irlandii Sládek (ur. 1976) niemal dwadzieścia lat temu odnalazł drugi dom w małej górskiej wiosce Šumiac na Słowacji. Od tamtej pory fotograf dokumentuje codzienne życie i tradycje jej mieszkańców. Swoją czarno-białą serię Sládek postrzega jako rodzaj mostu między dwiema grupami - lokalną społecznością i głęboko zmarginalizowanymi Romami - których dzieli nie tylko strumień.

Laila AnnMarie Stevens, „Clayton Sisterhood Project”

Fot. Laila AnnMarie Stevens, z projektu „Clayton Sisterhood Project” / Leica Oskar Barnack Award 2026

Zainspirowana tęsknotą za pamięcią o przodkach seria amerykańskiej fotografki (ur. 2001) opowiada o współczesnych queerowych relacjach rodzinnych oraz trwałym dziedzictwie silnych, pewnych siebie czarnych kobiet. W centrum projektu znajduje się sposób życia, jaki stworzyły dla siebie dwie siostry Stevens i jej cztery siostrzenice, które przeprowadziły się z Queens w Nowym Jorku, by zamieszkać razem w domu na działce w Clayton w Karolinie Północnej.

Więcej informacji o tegorocznej edycji konkursu i wszystkie zdjęcia z projektów znajdziecie na stronie leica-oskar-barnack-award.com.

Komentarze
Przeczytaj także
Zobacz więcej z tagiem: Leica
logo logo
Magazyny
Zamów