Czy Jan Kochanowski był kobietą?

3
Redakcja Fotopolis
30 Październik 2019
Artykuł na: 6-9 minut

“Podejrzenia, iż Jan Kochanowski (1530-1584) był płci żeńskiej, krążyły w środowisku naukowym od dawna. Oparte były na badaniach antropologicznych i genetycznych czaszki z grobu poety, która okazała się, bez wątpienia, czaszką kobiety.” - piszą członkowie grupy Łódź Kaliska. Nadchodząca wystawa to jedno z wydarzeń wpisanych w obchody 40-lecia działalności artystycznej kolektywu.

W 2002 roku pracownicy Muzeum Łodzi Kaliskiej weszli w posiadanie bezcennej kolekcji fotografii solankowych (technika rejestracji para-fotograficznej, stworzona 300 lat przed heliografią i dagerotypią), zrealizowanych przez Jana Kochanowskiego lub osobę blisko z nim związaną.

Miniatury te są rodzajem zapisu autorskiego - to cykl autoportretów wykonywanych w szczególnych momentach życia. Biorąc pod uwagę stopień ówczesnej tolerancji i zakres wiedzy na temat problemu płciowości - były to rejestracje bardzo odważne, z całą pewnością nie przeznaczone do prezentacji współczesnym Kochanowskiej. Należy przypuszczać, iż były przesłaniem „dla potomności”, które miało zyskać społeczne życie w odległej przyszłości, gdy będzie mogło spotkać się ze zrozumieniem i właściwą interpretacją.

Janina Kochanowska podczas studiów w Krakowie, 1544 / Z archiwum Muzeum Łodzi Kaliskiej

Trudno powiedzieć czy czas ten już nadszedł. Co prawda tu, w XXI-wiecznej Polsce stopień tolerancji niewiele różni się od tego w XVI wieku, istnieje więc ryzyko, że przesłanie poetki nie zostanie w pełni zrozumiane i zaakceptowane. Nawet dziś. I tu.

Jednak poczucie misji i wewnętrzna uczciwość, oraz zasada postępowania w zgodzie z własnym sumieniem (powszechna w środowisku pracowników Muzeum ŁK) nakazują udostępnić bezcenne znalezisko społeczeństwu. Zapisy solankowe Kochanowskiej ukazują futurystyczną intuicję artystki, przy której bledną osiągnięcia Duchampa czy Leonarda (zresztą jej współczesnego). Nie mieści się w głowie, by w 1550 roku toczyć dyskusję gender w obszarze sztuki! I to z takim dystansem do otoczenia!

Ślub Janiny Kochanowskiej z Dorotą, pozwalający na wystąpienie z zakonu Rycerzy Maltańskich, 1575 / Z archiwum Muzeum Łodzi Kaliskiej

Ze zbioru kilkuset fotografii Kochanowskiej, odnalezionych w 2002 roku, udostępniamy dwanaście najbardziej reprezentatywnych, odnoszących się do szczególnych momentów życia poetki.

Kiedy i gdzie?

Wernisaż wystawy „Heroizm niewieści w sztuce niezwykłej artystki, znanej dotychczas jako Jan Kochanowski” odbędzie się w piątek, 22 listopada 2019 roku, o godzinie 19:00, w Leica 6x7 Gallery Warszawa, przy ul. Mysiej 3.

Wystawa to jedno z wydarzeń wpisanych w obchody 40-lecia działalności Grupy (do końca roku odbędą się jeszcze prezentacje w Museum Jerke w Recklinghausen oraz w Carrousel du Louvre w Paryżu).

Ekspozycja potrwa blisko dwa miesiące (od 23.11.2019 do 19.01.2020) i będzie obfitować w wydarzenia towarzyszące. Najważniejsze z nich - Oswajanie Cenzury z Łodzią Kaliską - odbędzie sie w piątek i sobotę, 10-11 stycznia 2020 roku. Na 3. piętrze Domu Towarowego Mysia 3 (mieszczącego się w budynku dawnej Cenzury) odbędą się między innymi: spotkania z członkami grupy i zaproszonymi przez nich gośćmi, prezentacje prac z innych cykli, seanse filmowe oraz wykłady z historii sztuki współczesnej.

Komentarze
Więcej w kategorii: Wydarzenia
Dwie osoby na kilometr i pytania o przyszłość. Spotkanie wokół nowego projektu Michała Siarka w Wonder Photo Shop
Dwie osoby na kilometr i pytania o przyszłość. Spotkanie wokół nowego projektu Michała Siarka w...
Już za tydzień w warszawskim Wonder Photo Shop odbędzie się spotkanie z fotografem dokumentalnym i ambasadorem Fujifilm Michałem Siarkiem. Zobaczymy zdjęcia z nowego...
10
3
Piękna, brutalna, wzruszająca i wstrząsająca. Europa Środkowa w książkach fotograficznych
Piękna, brutalna, wzruszająca i wstrząsająca. Europa Środkowa w książkach fotograficznych
Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie zaprasza na wyjątkową wystawę „Fotoblok", która pozwoli spojrzeć na bliski nam kawałek świata przez pryzmat photobooków...
31
0
Ruszył cashback Panasonic Lumix - aparaty i obiektywy do 1000 zł taniej
Ruszył cashback Panasonic Lumix - aparaty i obiektywy do 1000 zł taniej
W ramach najnowszej promocji, kupując poszczególne modele aparatów i obiektywów możemy uzyskać zwrot części wydanych na nie pieniędzy. W ofercie m.in. flagowce GH5 i...
6
0
Powiązane artykuły
Wczytaj więcej (1)