W sercu południowoamerykańskiego interioru kryje się miejsce, które wymyka się wszelkim formom ludzkiego pojmowania. Surowy, pierwotny świat, wciąż trwający w upartej izolacji mimo wieków śmiałych zakusów ludzkości. Tarcza Gujańska - brama do jednych z najstarszych formacji geologicznych na naszej planecie, kształtowanych przez blisko dwa miliardy lat, pełna starożytnych krajobrazów i reliktowych form życia rodem z powieści fantasy.
Kiedy w 1912 roku Sir Arthur Conan Doyle opublikował swoją słynną opowieść o grupie odkrywców odwiedzających tajemniczy płaskowyż, miejsce to zyskało nową nazwę - „Zaginiony Świat”. Ponad 100 lat później do otoczonych zasłoną pradawnych wierzeń i opowieściami o nadnaturalnych zjawiskach, masywy stołowe Wyżyny Gujańskiej dotarł Mateusz Wrazidło.
List miłosny do krainy, gdzie fantazja splata się z rzeczywistością
Urodzony w 1993 roku Mateusz Wrazidło od lat łączy inżynierie z botaniką. Jeszcze przed wyprawami rozwijał pasję do roślin przez konstruowanie komór uprawnych dla rzadkich roślin z górskich środowisk tropikalnych. Godzenie ze sobą pozornie niepowiązanych dyscyplin otworzyło mu kontakty na całym świecie i poskutkowało nawiązaniem współpracy w wielu dziedzinach, nawet w przemyśle kosmicznym (brał udział w konstruowaniu sprzętu dla eksperymentu Space Volcanic Algae wysłanego w 2025 roku na Międzynarodową Stację Kosmiczną w ramach misji Axiom-4).
Tarczę Gujańską po raz pierwszy poznał w 2017 roku, podczas wyprawy do Wenezueli, i już nigdy nie zaznał spokoju. Powracał tam wielokrotnie, aby eksplorować coraz głębsze zakątki miejsc, które do dziś pozostają jednymi z najsłabiej zbadanych rejonów naszej planety.
W książce „Rapture” fotograf i przyrodnik Mateusz Wrazidło przedstawia swoją wieloletnią fascynację tajemniczą kolebką południowoamerykańskiej bioróżnorodności. To list miłosny poświęcony krainie, w której fantazja splata się z rzeczywistością.
Poprzez fotografie z wypraw, osobiste refleksje oraz cytaty z historycznych relacji odkrywców, „Rapture” zabiera nas w podróż przez niezwykłą różnorodność środowisk i krajobrazów - od duszącej wilgoci i upału amazońskiej selwy, przez spalone słońcem trawiaste wyżyny, zimne lasy mgielne, aż po mistyczne, mroczne i przerażająco ciche szczyty płaskowyży tepui. Przedmowę do książki “Rapture” Mateusza Wrazidło napisała Jane Goodall, którą miał okazję poznać osobiście dzięki swojej botanicznej działalności.
Na terenie Tarczy Gujańskiej regularnie dokonuje się odkryć nowych gatunków. We współpracy z botanikiem z Meksyku Mateusz Wrazidło opisał nowy gatunek storczyka, a w opracowaniu ma kolejne gatunki roślin i publikacje. O wybór nazwy nowego gatunku poprosili społeczność rdzenną Arecuna z pogranicza Gujany i Wenezueli. Storczyk otrzymał nazwę Epidendrum katarun-yariku, co w języku Arecuna oznacza „wysoki kwiat”, co odnosi się do jego naturalnego siedliska, czyli górskich mokradeł na szczytach tepui.
Obecnie Mateusz pracuje nad kolejnymi książkami i artykułami naukowymi.
„Rapture”, Mateusz Wrazidło
- Tekst i zdjęcia: Mateusz Wrazidło
- Przedmowa: Jane Goodall
- Wydawca: Unicorn Publishing
- Liczba stron: 176
- Format: 25 x 22 cm
- Oprawa: twarda
- Cena: 45 dolarów
Premiera w Instytucie Fotografii Fort
Premiera książki Rapture, połączana ze spotkaniem z autorem odbędzie się w czwartek, 27 sierpnia 2026 roku o godz. 18.00 w Instytucie Fotografii Fort, przy ul. Władysława Szpilmana 6 (budynek 2) w Forcie Mokotów w Warszawie.
Więcej informacji o książce pod adresem unicornpublishing.org. Więcej informacji o autorze i jego pracy znajdziecie pod adresem explority.eu.
