Tegoroczna edycja RFF zgromadzi artystki i artystów różnych pokoleń, których łączy wrażliwość na relacje człowieka naturą i przestrzenią społeczną. Wystawy, projekcje slideshow oraz spotkania autorskie rozlokowane w Galerii Sztuki Rzeczna i Zabytkowej Kopalni Ignacy, stworzą wielogłosową opowieść o świecie w stanie transformacji.
Pod powierzchnią krajobrazu
Silną reprezentację w programie stanowią projekty górnośląskich autorek i autorów, dotykające tematu pamięci - tej rodzinnej, lokalnej i historycznej.
Jednym z ważniejszych akcentów programu będzie spotkanie z długo wyczekiwaną książką Michała Łuczaka „Extraction” (wyd. Archiwum Słońca), w której Śląsk – kształtowany przez przemysł wydobywczy od ponad dwóch stuleci – nie jest jedynie miejscem pochodzenia fotografa, ale świadkiem, archiwum i ciałem noszącym ślady historii.
Barbara Kubska w projekcie „How Distant, How Close” pracuje z archiwum swojego dziadka, fotografa dokumentującego budowę Nowych Tychów w latach 1954-1989. Artystka wchodzi w dialog z odziedziczonym zbiorem, poszukując w nim alternatywnych scenariuszy przeszłości. Zestawiając archiwalne fotografie z materiałami z dawnych podręczników do nauki fotografii, tworzy opowieść o historii jako przestrzeni otwartej - podatnej na reinterpretację.
Z kolei Magdalena Klyta w projekcie „Po prostu straszy” łączy dokument, archiwum i osobistą narrację. Punktem wyjścia stają się rodzinne historie o proroczych snach i znakach od zmarłych. Artystka rozmawia z kobietami ze śląskich wsi, sięga do kronik parafialnych, tworząc wizualną opowieść o wierzeniach, pamięci i kobiecym przekazie międzypokoleniowym, który nie tylko zobaczymy ale też usłyszmy. Zaś slajdszoł Tomasza Domagalskiego „Katowice: dworzec” poprowadzi nas przez nieistniejący już obiekt.
Na festiwalu zagości premierowo wiele publikacji książkowych, w tym „EMA” Piotra Sobika - efekt wieloletniej dokumentacji fotograficznej górniczego osiedla Kolonia Emma w Radlinie, jako próby zagłębienia we własne korzenie.
Peryferia w centrum
Ze Śląska podążymy dalej w nasz kraj. Filip Karczewski w projekcie „Polskum” odbywa dwumiesięczną autostopową podróż wzdłuż granic Polski. Fotografuje pogranicza - miejsca, w których historia, polityka i codzienność splatają się w szczególny sposób. Południowe granice i wybrzeże pokazuje jako przestrzenie turystyczne i niemal egzotyczne, zaś zachodnią granicę konfrontuje z pamięcią Ziem Odzyskanych i współczesnymi migracjami zarobkowymi.
Andrei Liankevich pracując nad książką „Pogaństwo”, przeszło 15 lat temu, zaczął dostrzegać wizualne znikanie białoruskiej wsi. Kolory domów i wnętrz, ściany wypełnione rodzinnymi zdjęciami, ikonami świętych, ręcznie haftowanymi tkaninami zostają odrzucone przez młode pokolenie. Próbę ocalenia tradycyjnej białoruskiej wsi możemy podejrzeć w projekcie Andreia „Traditional interior” w programie slideshow 23. Rybnik Foto Festivalu.
Kacper Bijoś w projekcie „Negative Space” wychodzi od zanikającej praktyki konstruowania strachów na wróble. Tradycyjne figury agrarnej codzienności poddaje autorskiej reinterpretacji, nadając im nowe, współczesne znaczenia. Projekt dotyka kwestii redefinicji relacji z naturą i przemian lokalnych symboli, ale również modernizacji rolnictwa.
Podobnie wystawa Michała Adamskiego „Kiedy woda pokrywa ziemię” pokazująca rodzinne gospodarstwo rolnika czerpiącego inspiracje z dorobku Dezyderego Chłapowskiego - XIX-wiecznego prekursora nowoczesnego rolnictwa. Projekt skłania do refleksji nad zagadnieniami rozwoju praktyk w dobie kryzysu klimatycznego.
Natura - nowe mitologie
Motyw natury i przemijania ma mocną reprezentację w programie 23. RFF. Joanna Szpak-Ostachowska w projekcie „Ostatnie kwiaty na ziemi” traktuje motyw kwiatów jako punkt wyjścia do refleksji nad kruchością istnienia. Jej fotografie i elementy instalacyjne budują narrację o przemijaniu, rytuałach i materialnych śladach emocji.
Tematy ekologiczne i postnaturalne odnajdziemy też we wspólnej wystawie „Cthell” Aleksandry Przybysz i Tomasza Kaweckiego, gdzie obraz, dźwięk i tekst rozszerzają pole festiwalu poza klasycznie rozumianą fotografię, wprowadzając interdyscyplinarny dialog o współczesnych lękach i wyzwaniach w korzystaniu z zasobów ziemi.
Ciekawie w tym aspekcie dopełnia przestrzeń ekspozycji obecność projektu „Powrót do innego brzegu” Agnieszki Gotowały, artystki pracującej na styku fotografii i działań performatywnych. Jej poetycki cykl tworzony w trakcie samotnych podróży do Norwegii - w głąb fiordów oraz Omanu - w głąb kanionów, ma szansę stać się punktem fizycznego wytchnienia dla odwiedzających Galerię Sztuki Rzeczna, gdzie wystawy festiwalowe będą dostępne jeszcze do 24 maja.
Rozmowy z obrazem w tle
Rybnik Foto Festival to przede wszystkim żywe spotkania z twórcami. W tym roku mocnym akcentem prezentacji autorskich będzie… film, a to za sprawą spotkań z Piotrem Jaxą - fotosistą Krzysztofa Kieślowskiego, Markiem Szyrykiem - prorektorem Szkoły Filmowej w Łodzi, Piotrem Małeckim - twórcą filmów dokumentalnych i Agatą Grzybowską, która podzieli się z publicznością kulisami pracy przy nagradzanych produkcjach „Prawdziwy ból”, „Strefa interesów” i „Hamnet”.
Nie zabraknie także rozmów o procesie twórczym, pracy z archiwum i premierowych opowieści o książkach fotograficznych. Festiwal tradycyjnie stworzy przestrzeń do bezpośredniej wymiany myśli między autorkami i autorami a publicznością.
Rybnik Foto Festival konsekwentnie buduje formułę wydarzenia dostępnego i bezpłatnego. Udział w wystawach oraz spotkaniach autorskich pozostaje otwarty dla wszystkich zainteresowanych. Organizatorzy podejmują działania na rzecz niwelowania barier w odbiorze, z uważnością na osoby z różnymi potrzebami.
Festiwal odbywa się w dostępnych architektonicznie przestrzeniach Galerii Sztuki Rzeczna i Zabytkowej Kopalni Ignacy. Wszystkie wydarzenia tłumaczone będą na Polski Język Migowy, a wystawom towarzyszyć będzie audiodeskrypcja i przedprzewodnik.
Szczegółowy program można znaleźć na stronie www.festiwal.rybnik.pl
