23. edycja biennale Miesiąc Fotografii w Krakowie skupi się na zachodnim sąsiedzie Polski oraz relacjach kulturowych, ideologicznych i geopolitycznych, które kształtują Europę Środkową - region od dawna charakteryzujący się niestabilnymi granicami i płynną tożsamością: splątany, emergentny, nawiedzony.
Złożony z trzech rozdziałów program główny pt. „Unreal Estate” połączy różne perspektywy, unikając uproszczonych podziałów. Artyści biorący udział w festiwalu pracują w sposób hybrydowy, oparty na badaniach, łącząc obrazy, teksty i eksperymenty z materiałami. W obliczu spadku wzajemnego zaufania i zastąpienia opowieści o pojednaniu po 1989 roku nowymi narracjami nieufności, artyści ponownie zwracają się ku historii wysiedleń, zmian granic i kwestii pamięci, spotęgowanych przez ostatnie wydarzenia w Białorusi i Ukrainie.
Kraków Photomonth 2026 - wystawa inauguracyjna
Choć tegoroczny MFK rusza dopiero w maju, już teraz można oglądać wystawę „Tomy, przemówcie”, zapowiadają festiwal. Wystawa fotografii Annette Kelm w Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w Krakowie składa się z dwóch części. W przestrzeniach Galerii Alfa oraz w Bibliotece Mieczysława Porębskiego zaprezentowane zostaną prace pochodzące z dwóch cykli: Die Bücher i Travertinsäulen Recyclingpark Neckartal.
Część I. Die Bücher
U początków nazistowskiego reżimu, w 1933 roku, na ulicach Berlina i innych niemieckich miast na stosach spłonęło tysiące książek uznanych za przeciwne „niemieckiemu duchowi”. Okładki około 100 tomów wpisanych wówczas na czarną listę w ramach ogólnokrajowej kampanii zainicjowanej przez NSDAP sportretowała w swoim cyklu zdjęć Die Bücher („Książki”) Annette Kelm. To pierwsze lub wczesne wydania tytułów składających się na intelektualny pluralizm Niemiec doby Republiki Weimarskiej, któremu kres postanowili położyć naziści. Przedstawione z przodu, na neutralnym białym tle, oświetlone równomiernie, rzucające delikatny cień, zdają się przypominać ludzkie portrety.
Prezentacja w ramach biennale Miesiąc Fotografii w Krakowie pokazuje nie tylko jeden z najbardziej znanych epizodów w dziejach tłumienia wolności słowa przez autorytarną władzę. Jak pisze w opisie wystawy autorka, w czasach obezwładniającej (czy też „oślepiającej”) nadprodukcji treści, idee są gaszone nie tyle gestem uciszania czy też fizycznego zniszczenia, ale przez modulację algorytmiczną i kolektywne rozproszenie. Pokazanie kruchości, a zarazem trwałości książki jako obiektu może przypominać, że pomimo upływu lat i przemian technologicznych pozostaje ona medium zdolnym najlepiej przenosić niemożliwe do unicestwienia idee.
Część II. Travertinsäulen Recyclingpark Neckartal
Gdzieś na przedmieściach Stuttgartu, między zakładem recyklingu a elektrownią przetwarzającą odpady, tuż przy torach kolejowych stoją sobie niepozorne, choć abstrakcyjnie wyglądające w tym otoczeniu kamienne kolumny z trawertynu. Zamówione w 1936 roku przez miasto Berlin w miejscowym kamieniołomie, miały być częścią pomnika Benito Mussoliniego na placu Adolfa Hitlera w projektowanym przez Alberta Speera mieście Germania - niezrealizowanej nazistowskiej fantazji architektonicznej na temat stolicy Niemiec. Ponieważ wojna potoczyła się inaczej, niż zakładał reżim, kolumn nigdy nie odebrano, a właściciel kamieniołomu odkupił je od miasta i umieścił przed zakładem jako reklamę.
W ramach projektu fotograficznego Travertinsäulen Recyclingpark Neckartal Annette Kelm uwalnia nagromadzony w tym miejscu ładunek symboliczny, stawiając pytania o pamięć o kłopotliwym dziedzictwie III Rzeszy w Niemczech.
Kiedy i gdzie?
Wystawę „Tomy, przemówcie” można oglądać do 14 czerwca 2026 roku w Muzeum MOCAK, przy ul. Lipowej 4 w Krakowie.
Więcej informacji o wystawie na stronie mocak.pl.
Miesiąc Fotografii w Krakowie - o biennale
Miesiąc Fotografii w Krakowie jest międzynarodowym festiwalem fotograficznym organizowanym przez Fundację Sztuk Wizualnych we współpracy z czołowymi krakowskimi i międzynarodowymi instytucjami kulturalnymi, którego ambicją jest prezentowanie fotografii w jej aktualnych - społecznych, politycznych i historycznych - kontekstach. Obok programu głównego, na który składają się trzy problemowe wystawy i rozbudowany program wydarzeń kontekstowych, program festiwalu tworzą wystawy pokonkursowe Sekcji ShowOFF oraz projekty młodych osób artystycznych w ramach Sekcji FRINGE.
Tegoroczny Miesiąc Fotografii odbędzie się w dniach 14.05-14.06.2026.
Więcej informacji znajdziecie na stronie photomonth.com.
