Artykuł został opublikowany w magazynie Digital Camera Polska 4/2025.
Partnerem publikacji jest Focus Nordic.
Świąteczna gorączka już minęła, a przed nami kilka miesięcy zimna i pluchy, zanim na dobre wróci wiosna. Nie odwieszaj jednak aparatu na kołek – mamy dla Ciebie zestaw pomysłów na fotograficzne projekty na cały nadchodzący rok, plus kilka sposobów na to, jak wyrwać się z zimowego letargu. Sprawdź więc, jak podejść do zimowego portretu, zapoluj na nowe akcesoria w okazyjnych cenach i spróbuj swoich sił w fotografii dzikiej przyrody. Zanim się obejrzysz, znów przyjdzie wiosna, a z nią masa tematów: rośliny, zwierzęta i owady wracające do życia.
Pomyśl o mglistych wschodach słońca, samotnych drzewach na zielonych polach i budzącym się świecie stawów, gdzie pojawiają się żaby i ropuchy. Latem z kolei czekają na Ciebie pola słoneczników ciągnące się po horyzont, drapieżniki w ruchu, muszle na plażach, klimatyczne festiwale i stukanie dzięciołów w lesie. A jesień? To już pełna paleta tematów: rykowisko, wodospady i martwa natura, a także ferie barw i oczywiście Halloween!
ZIMA - nawet nie próbuj zapaść w zimowy sen!
01. Śnieg i Lód
Choć liczenie na białą zimę to zapewne przesadny optymizm, szanse na śnieżną pierzynę wyraźnie rosną w styczniu. Zanim jednak się jej doczekasz, pojawią się mroźne noce, skutkujące zamarzniętymi jeziorami, szronem na szybach i roślinach, a od czasu do czasu także na drzewach. Zimowy krajobraz wygląda na zdjęciach zupełnie inaczej niż latem, więc ubierz się ciepło i rusz w teren zobaczyć, co uda Ci się uchwycić.
4 wskazówki:
- Śnieg oszuka każdy pomiar światła – bardzo jasny odbija światło, co prowadzi do niedoświetlenia. Ustaw kompensację ekspozycji na +1 EV żeby to skorygować.
- Zamarznięta woda tworzy ciekawe wzory w lodzie. Załóż obiektyw makro i poszukaj takich detali, a także zatopionej roślinności.
- Tam, gdzie jest śnieg, zwykle są ludzie, którzy się nim bawią. Użyj zooma, by uchwycić to białe szaleństwo!
02. Zimowe Iluminacje
Zima to też czas, gdy miasta rozświetlają barwne dekoracje i iluminacje, a uliczne kiermasze ściągają prawdziwe tłumy. Zanim więc sięgniesz po grzane wino, sfotografuj wszystkie dekoracje i stragany.
3 wskazówki:
- Będzie raczej ciemno z mocnymi punktami światła. Użyj pomiaru punktowego albo pomiaru centralnie ważonego, próbkując odczyt z dobrze oświetlonego obszaru.
- Użyj obiektywu szerokokątnego, by uchwycić stragany i tłum. Otwórz przysłonę jak najmocniej, np. do f/2,8 i ustaw ostrość na najciekawszym elemencie sceny.
- Spróbuj fotografować w trybie ręcznym M. Ustaw czas migawki na 1/125 s, a ISO na Auto, żeby nie zastanawiać się nad ustawieniami i po prostu reagować na to, co dzieje się przed obiektywem.
03. W 2026 porządkuj dane szybko i wygodnie
Zimowe długie wieczory to także świetny moment, by ogarnąć w końcu fotograficzny bałagan: uporządkować terabajty zdjęć z mijającego roku i wreszcie zrobić porządny backup. Dzięki temu w nowy sezon wejdziesz z czystym katalogiem i łatwym dostępem do swojego archiwum. W nowym roku warto też lepiej zadbać o bezpieczeń-stwo danych i robić to po prostu szybko i wygodnie. Pomoże w tym centrum danych, takie jak stacja Lexar Professional Workflow – 6-zatokowy hub, który umożliwia szybkie zgrywanie materiału z kilku kart jednocześnie i łatwe tworzenie kopii zapasowych na przenośnych, dedykowanych dyskach SSD. Kilka zimowych wieczorów i możesz spokojniej myśleć o kolejnych zdjęciach...
04. Ptaki
Sikorki, wróble, gile, rudziki, zięby, kosy, dzięcioły... Zimą tematów do fotografowania w ogrodzie lub parku jest naprawdę wiele. To jednak drobne ptaki i trudno się do nich zbliżyć. Żywią się robakami, nasionami, owocami i owadami, więc dobrym sposobem na „ściągnięcie” ich do kadru jest karmnik.
Przyda Ci się dość długi obiektyw, co najmniej 300-400 mm. Otwórz przysłonę możliwie szeroko – zyskasz krótszy czas naświetlania i łatwiej rozmyjesz rozpraszające tło.
05. Pogromcy duchów
Uchwyć miejski zgiełk, robiąc długie ekspozycje tak, by ludzie w kadrze zamienili się w smugi, a budynki pozostały ostre. Potrzebujesz statywu, bo każde poruszenie aparatu zepsuje ten efekt. W dzień światła będzie zwykle za dużo, żeby zejść do czasu rzędu 1-2 s (za sensowne minimum przyjmij ok. 0,5 s). Ustaw więc przysłonę na f/16-f/22 i obniż ISO tak nisko, jak się da. Jeśli czas otwarcia migawka nadal jest za krótki, sięgnij po filtr ND.
Wskazówka:
- Nastaw ostrość w punkcie hiperfokalnym, by maksymalnie zwiększyć głębię ostrości.
06. Zimowe portrety
Uchwyć zimowy klimat, zwła-szcza jeśli pada śnieg. Najpierw zadbaj o to, żeby model lub modelka byli ciepło ubrani – sztuczne futrzane czapki i płaszcze wyglądają na zdjęciach świetnie – a potem zwróć uwagę na pogodę. Pełne słońce może być dobre do krajobrazów, ale w portrecie daje ostre cienie, które rzadko wyglądają dobrze. Najlepsze warunki to zachmurzone niebo, które zmiękcza światło. Problem ze śniegiem jest taki, że pada prosto na twarz modela, więc warto ustawić go pod zadaszeniem, a samemu wyjść w śnieg i fotografować przez opadające płatki. Użyj przysłony w zakresie od f/1,4 do f/2, żeby ładnie rozmyć tło.
WIOSNA - sfotografuj naturę budzącą się z zimowego snu
07. Samotne drzewo
W tym zadaniu chodzi o to, żeby znaleźć drzewo stojące samotnie i zrobić z niego głównego bohatera kadru. Może to być konar na falujących pagórkach albo, jak na tym zdjęciu, rozłożysty okaz przy samej drodze. Takie pojedyncze drzewo sugeruje miejsce, przy którym warto się zatrzymać. W pustym krajobrazie potrafi też nadać zdjęciu zupełnie inny sens. To, co dokładnie znajduje się w kadrze – czy dominują poziome linie i bloki koloru, czy raczej pionowy układ z liniami prowadzącymi – podpowie Ci, jakiej ogniskowej potrzebujesz. Rozległy pejzaż zwykle prosi się o zakres 24-28 mm, a jeśli chcesz ciaśniej wykadrować drzewo w pionie, może się przydać nawet okolica 100 mm.
3 wskazówki:
- Przyda Ci się spora głębia ostrości. Dla przykładu: przy 28 mm i f/8 ostrz mniej więcej 3 m w głąb sceny – wtedy złapiesz ostrość od pierwszego planu po tło.
- Spróbuj ustawić się tak, żeby słońce zachodziło za drzewem. Światło od tyłu ładnie je podkreśla, ale wtedy warto podejść bliżej i dopilnować, żeby korona drzewa wyszła wyżej niż linia horyzontu.
- Zwróć uwagę na kompozycję. Możesz pójść w symetrię i umieścić drzewo centralnie, albo zrobić szeroki kadr i wstawić je w lewą lub prawą trzecią część kadru.
08. Żaby i ropuchy
Wraz z nadejściem wiosny wraca też życie w wodzie i wokół niej – pojawiają się rośliny, owady, a z zimowego letargu wychodzą żaby i ropuchy, które ruszają do godowych zbiorników. Czym właściwie różni się żaba od ropuchy? Żaby mają gładką, błyszczącą skórę – jakby dopiero co wyszły z kąpieli. Mają też dłuższe nogi, bo poruszają się głównie skokami. Ropuchy są bardziej krępe, z krótszymi kończynami, więc raczej pełzają niż skaczą. Ich skóra wygląda na suchszą, jest chropowata i „brodawkowata”. Ta różnica wynika z tego, że żaby mają gruczoły utrzymujące skórę w wilgoci, dzięki czemu mogą pozostawać pod wodą znacznie dłużej. Dlatego zwykle trzymają się bliżej wody, podczas gdy ropuchy lepiej znoszą suche warunki.
3 wskazówki:
- Zejdź do poziomu żaby z obiektywem makro lub dłuższym zoomem.
- Użycie lampy błyskowej to temat sporny, ale jeśli robisz zdjęcia nocą, spróbuj pierścieniowej lampy na niskiej mocy. Zawsze ustawiaj ostrość na oczach.
- Żeby złapać wystarczającą głębię ostrości na płazie, celuj w f/8, a często lepiej sprawdzi się f/11.
09. Stwórz panoramę
Czasem szeroki kąt nie oddaje w pełni monumentalnej sceny. Rozwiązaniem jest panorama. Użyj statywu.Zmierz światło i ustaw te same parametry w trybie manualnym dla wszystkich ujęć. Ostrość ustaw na nieskończoność i zrób serię zdjęć z zakładką, tak aby objąć cały widok. Na koniec połącz je w całość w Photoshopie lub Lightroomie, korzystając z funkcji Panorama Merge.
10. Marcowe zające
Zające nie mieszkają w norach jak króliki, ale świetnie się maskują, więc są trudnym tematem. Marzec to początek sezonu godowego, dlatego zobaczysz samce w prawdziwej gorączce. Najbardziej aktywne są rano i wieczorem. Trzymają się swoich rutyn, więc uważna obserwacja naprawdę się opłaca. Przyda Ci się długi obiektyw. Wspomniany wyżej Tamron 25-200 mm na początek wystarczy!
11. Kwitnący czosnek
Wszyscy kojarzą pola dzwonków, ale co powiesz na kwitnący dziki czosnek? Białe kwiaty tej cebulowej byliny znajdziesz w wilgotnych lasach. Fotografuj go jako część leśnej sceny – albo w detalu z obiektywem makro. Dla perspektywy leśnej ustaw przysłonę f/5,6 i ustaw ostrość mniej więcej na jedną trzecią głębokości łanu czosnku. Dzięki temu czosnek będzie ostry, a reszta lasu przyjemnie się rozmyje.
12. Mgliste poranki
Chłodne noce i słonecznych dni często kończą się mglistymi porankami. Warto śledzić prognozy i gdy taki układ się zapowiada, wstać wcześniej i ruszyć w sprawdzone miejsce na zdjęcia krajobra-zowe. Przyda się filtr połówkowy ND, by ujarzmić jasne niebo. Dobrym pomysłem jest także bracketing ekspozycji na poziomie około +/-2 EV, bo przy mgle rozpiętość tonalna nadal potrafi być spora.
13. Otworkowo
Analog ma w sobie coś, czego nie da się podrobić, a PIXIE 35-II pozwala dodatkowo uzyskać kreatywny efekt aparatu otworkowego. Potraktuj go jak towarzysza wakacji – plaża, miasto, ognisko, road trip, wszystko gra. Fotografuj w złotej godzinie, baw się pod światło, łap ziarno i lekkie prześwietlenia, bo właśnie one budują klimat. Kilka rolek z Pixie da więcej frajdy niż tysiąc idealnych kadrów z telefonu!
14. Odbicia
Wiosenne, rześkie poranki świetnie nadają się do fotografowania odbić. Takie kadry możesz robić na różne sposoby i w różnych miejscach, ale wspólny mianownik jest jeden: odbicie powinno być ostre. Dlatego gdy już ustawisz kompozycję tak, by to ono grało główną rolę, przesuń punkt AF na najbliższą część odbicia w wodzie i ustaw ostrość właśnie tam.
LATO - znów jest ciepło. Wyjdź na spacer z aparatem!
15. Dzięcioły
Spróbuj sił z różnymi gatunkami dzięciołów. Największy z nich to dzięcioł czarny o długości ciała nawet 50 cm. Mniejszy od niego jest dzięcioł zielony – ma ok. 31–33 cm długości, a jego jaskrawe upierzenie sprawia, że z daleka trochę przypomina przerośniętą papugę. Co ciekawe, nie bębni tak często jak najbardziej popularny dzięcioł duży, który mierzy ok. 22-23 cm i potrafi uderzać w drzewo nawet 40 razy na sekundę. Najmniejszy w rodzinie jest z kolei dzięciołek – ma około 15 cm długości.
3 wskazówki:
- Ostrz na oko ptaka – albo użyj śledzenia oka, jeśli Twój aparat to oferuje. To najważniejszy punkt kadru.
- Szukaj drzew, za którymi jest trochę przestrzeni. Przy szeroko otwartej przysłonie tło ładnie się rozmyje.
- Przyda się już nieco dłuższy obiektyw. Kompaktowy i poręczny Tamron 50-400 mm sprawdzi się idealnie.
16. Idź do zoo
Zanim wyruszysz do Afryki albo Indii w poszukiwaniu dużych kotów, szlifuj swoje umiejętności bliżej domu – w zoo lub parkach dzikiej przyrody, gdzie zwierzęta żyją na otwartej przestrzeni. W takich miejscach możesz robić zdjęcia z samochodu, a czasem dostępne są przejazdy z przewodnikiem, co pozwala podejść bliżej i lepiej ułożyć kadr. Warto wcześniej zarezerwować wstęp i zabrać najdłuższy obiektyw, jaki masz.
3 wskazówki:
- Staraj się kadrować tak, by pysk zwierzęcia był skierowany w głąb kadru, a ostrość ustawiaj na oczy. Przy ruchu użyj śledzenia AF.
- Uważaj na ostre słońce na jasnej sierści – łatwo przepalić światła. W takich warunkach przyda się korekta ekspozycji ok. -0,3 EV.
- Przy szybkich gatunkach ustaw czasy krótsze niż 1/1000 s i fotografuj w trybie seryjnym.
17. Muszle
Niezależnie od tego, czy zbierasz je na plaży, czy po prostu wypatrujesz podczas spaceru, muszle są wdzięcznym tematem do zdjęć makro. Najwygodniej fotografuje się je obiektywem ok. 100 mm – idealny będzie na przykład Tamron 90 mm.
Najlepsze warunki to lekka mgiełka lub zachmurzenie – miękkie światło ogranicza ostre cienie i podbija fakturę. Ustaw aparat dokładnie nad muszlami, równolegle do ich powierzchni, i zacznij od przysłony f/5,6-f/8, która zwykle daje dobry kompromis między głębią ostrości a szczegółowością.
18. Zabawa Instant
Polaroid to zupełnie inny rytm fotografowania oraz magia fizycznej odbitki. Latem sprawdza się idealnie, bo zachęca do łapania emocji tu i teraz, bez powtórek i podglądu. Nowy Polaroid Flip świetnie wpisze się w ten klimat: prosty w obsłudze, a jednocześnie dający pełną frajdę z fotografowania i (prawie) zawsze udane zdjęcia.
Szukaj miękkiego światła, cienia w upalny dzień i kontrastowych kolorów, które pięknie „siadają” na filmie natychmiastowym. Każde zdjęcie jest jedyne w swoim rodzaju, więc bardziej niż technika liczy się moment – uśmiech, gest, letni wieczór. To fotografia, którą nie tylko robisz, ale od razu trzymasz w rękach!
19. Słoneczniki
Możesz podejść do tematu na dwa sposoby: albo zbliżyć się do jednego kwiatu i fotografować szeroko na otwartej przysłonie, żeby mocno odciąć go od tła, albo sięgnąć po szeroki kąt i uzyskać maksymalną głębię ostrości w całym kadrze.
Tamron 16-30 mm f/2,8 łączy szeroki kąt, dużą przysłonę i krótki dystans ostrzenia, dzięki czemu idealnie sprawdzi się w tym projekcie.
20. Festiwal vintage
Kiedyś było lepiej, dlatego latem festiwale w stylu vintage mają tylu fanów. Nawet jeśli w przeszłość patrzymy przez różowe okulary, trudno odmówić uroku tamtym klimatom. Stroje, samochody i muzyka zwykle same idealnie układają się w kadrze.
JESIEŃ - sezon fascynujących kolorów
21. Magiczne wodospady
Wodospady świetnie fotografuje się przez cały rok, ale jesienią dochodzi bonus: spektakularne barwy drzew i stosy liści, idealne do zbliżeń przy mniejszych, leśnych kaskadach. Jeśli nie chcesz specjalnie „zamrozić” ruchu wody krótkim czasem migawki, zabierz statyw – to on pozwoli zrobić klasyczne, długie naświetlanie z miękką, kremowo rozmytą wodą.
22. Gotyckie klimaty
Na festiwalach muzyki gotyckiej masz wiele okazji do zrobienia klimatycznych, „mrocznych” portretów albo bardziej alternatywnych ujęć. Jeśli event odbywa się wieczorem lub we wnętrzach, musisz ustawić wyższe ISO, choć pomocna będzie dobra stabilizacja matrycy i obiektywu.
3 wskazówki:
- Unikaj sytuacji, w której za fotografowaną osobą świecą jasne świece lub lampy.
- Poproś modela, żeby lekko odwrócił twarz w stronę światła – wtedy jedna strona będzie dobrze doświetlona.
- Światło z dołu tworzy klimat noir, z odrobiną niepokoju, który zwykle pasuje do takich tematów.
23. Gdy pada deszcz
To, że pada, nie znaczy, że możesz odłożyć aparat. Pomyśl kreatywnie: fotografuj krople uderzające w kałuże albo spływające po szybie, najlepiej z obiektywem makro. Pójdź krok dalej i rób zdjęcia przez zroszone deszczem szkło – ludziom na ulicy albo z zewnątrz do środka. Ustaw ręczne ostrzenie i złap ostrość na osobę, a nie na szybę. Spróbuj też długiej ekspozycji w krajobrazie podczas deszczu i zobacz, jaki efekt da w kadrze.
24. Upiorne tematy
To projekt w sam raz na zdjęcia still-life albo makro – zależnie od tego, jak blisko chcesz podejść. Jeśli planujesz szerszą scenę, sięgnij po ogniskową w okolicach 35-50 mm. Gdy chcesz wejść w detale, lepszy będzie obiektyw makro, np. 90 mm. Wybierz jeden konkretny przedmiot jako główny motyw i wokół niego zbuduj całą kompozycję. Zwróć uwagę na światło – ustaw je tak, by nie tworzyło błyszczących refleksów w tle.
25. Wydrąż dynię
Nic tak nie kojarzy się z jesienią jak dynia, choć sama tradycja jej rzeźbienia wywodzi się z Irlandii i trafiła do USA wraz z emigrantami, a stamtąd do Europy. Wydrąż dynię, ozdób ją, włóż do środka świeczkę i sfotografuj osobę trzymającą ją w ciemnym otoczeniu, żeby uzyskać mroczny, klimatyczny efekt. Użyj szeroko otwartej przysłony i ustaw ostrość albo na twarz, albo na dynię. Zrób też trzecie ujęcie z przysłoną f/8, aby zarówno osoba, jak i dynia były ostre.
26. Rykowisko
Jelenie to wdzięczny temat fotografii przyrodniczej – szczególnie jesienią w czasie rykowiska. W lesie namierzysz je dzięki charakterystycznemu ryczeniu – szczególnie rano i o zmierzchu.
3 wskazówki:
- Monopod lub statyw odciąży ręce podczas czatowania z teleobiektywem. Użyj długiego zooma ze stabilizacją, takiego jak np. Tamron 150-500 mm f/5-6,7 Di III VC VXD
- Zrób rekonesans – sprawdź, gdzie zwierzęta najczęściej wychodzą i jak w danym miejscu wschodzi oraz zachodzi słońce. Podświetlenie sylwetek może być efektowne, ale z reguły lepiej mieć światło za plecami.
- Mierz światło punktowo albo centralnie na sierści zwierzęcia, żeby ekspozycja była stabilna. Jeśli czas migawki spada poniżej ok. 1/800 s, podbij ISO – przy takiej ogniskowej łatwo o poruszenie.
_1826294941.jpg)
