Zamachowiec z Ankary, zdjęcie idealne?

Zamachowiec z Ankary, zdjęcie idealne?

Kinowska: To zdjęcie to najlepszy argument w obronie profesjonalistów - poświadcza niezbywalną potrzebę istnienia tego zawodu.

Grudzień to czas podsumowań i zestawień najważniejszych zdjęć roku serwowanych nam przez przez największe serwisy internetowe i agencje fotograficzne. Associated Press musi z pewnością jeszcze raz te zdjęcia zweryfikować. Dodać zdjęcie z Ankary wykonane przez Burhana Ozbilicia 19 grudnia.

W mediach społecznościowych już zostało obwołane zdjęciem roku. Dlaczego? Bo jest oczywiste, bezpośrednie, momentalne i proste. Nie potrzebuje słów wyjaśnienia, czyli spełnia mityczną rolę fotografii, która zastępuje 1000 słów. Nie zostawia cienia wątpliwości, nie zawiera żadnej metafory. Żadnych rozmydleń, artystowskich gestów, upiększeń, manipulacji, dodatków. To mocny, brutalny news. Świetnie skomponowany, znakomity moment. Prostota. Jasność.

W dodatku przekaz tu i teraz. I nie jest to obywatelski zryw, nagranie czy obrazek z komórki. Nie stopklatka z kamery przemysłowej. Autorem nie był uczestnik filmujący live. Był na miejscu zawodowiec, fotoreporter, profesjonalista.

W efekcie mamy zdjęcie idealne na wielu poziomach. Dla widzów to jasny komunikat. Dla mediów prosty news, na tyle wstrząsający, że nie zostawia widza obojętnym. Wywołuje emocje, zatrzymuje oko i wytrąca z równowagi. Wreszcie najlepszy argument w obronie profesjonalistów - poświadcza niezbywalną potrzebę istnienia tego zawodu. Bo specjalista na miejscu daje właśnie ten zogniskowany efekt – jedno zdjęcie i opowiedziana cała historia – mamy to! Jest to tym mocniejszy argument dla środowiska (czyli także dla jurorów konkursów prasowych), gdyż już dawno nie było choćby podobnego w mediach.

Największe katastrofy i nagłe wydarzenia były przez ostatnie dwie dekady zarejestrowane przez raczej nieprofesjonalnych fotografów – uczestników zaopatrzonych w telefony komórkowe. Niektóre zdarzenia były ilustrowane także stopklatkami z kamer przemysłowych czy materiałów uczestników-terrorystów. Chodzi np. o egzekucję Saddama, Biesłan, większość zdjęć z World Trade Center, zdjęcia zamachowców z metra londyńskiego, ostatnie zdjęcie żywej księżnej Diany, zamachy w Nicei, Brukseli, itd. Zdecydowanie rzadziej zdjęcia te przytrafiały się profesjonalistom.

W tym wszystkim jeszcze myślę o fotografie. Szedł na obsługę nudnego wernisażu. Do redakcji miał wysłać kilka portretów ambasadora, jakiś ogólny widok z wystawy. Uścisk dłoni, tłumnie zebranych widzów. Zwykłe, rutynowe i codzienne zlecenie. Ozbilici fotografował przede wszystkim protesty i manifestacje, rządowe imprezy i spotkania. Z galerii w dniu 19 grudnia wysłał do redakcji 17 zdjęć w tym tylko dwa portrety przemawiającego ambasadora Andreia Karlova. Reszta to zdjęcia zamachowca i ciała. Kilka z nich to oryginały i wykadrowane ujęcia. Widać, że w którymś momencie zdarzenia wycofał się zza głośnik. Ale nie przestał robić zdjęć, gdy inni kulili się na podłodze. Finalnie, nie zrobił zdjęcia ciała zamachowca. Po co miałby to robić? Całe zdarzenie miał już zarejestrowane w tym jednym ujęciu.

Wróćmy do kwestii „zdjęcia roku”. Podobne głosy, choć nie w tym natężeniu były słyszane po zdjęciu Nilüfer Demir, tureckiej fotoreporterki, przedstawiającym ciało 3-letniego Alana Kurdi na plaży. Podobnie momentalne, podobnie idealne, bo chwytające widza nie tylko za oko, ale też za gardło. Zdjęcie, na które reagował świat masowo w mediach, komentowali najważniejsi politycy. Nie wygrało jednak ani WPP ani POYI ani żadnego z wielkich prasowych konkursów. Czemu? Pewnie powiecie, że zbyt drastyczne. Ileż można epatować śmiercią? Na zdjęciu Burhana Ozbilici też przecież jest śmierć. Ale jest morderca. Właśnie o ten „szczegół” jest łatwiejsze w odbiorze. Przede wszystkim dla widzów. Łatwiej przez nie przebrnąć.

Zdjęcie z chłopczykiem nie wygrało WPP, bo wybrano zdjęcie, na którym dziecko w podobnym wieku jest ratowane, udaje mu się dostać do nowego świata. Zdjęcie Warrena Richardsona zostawia nas z optymizmem. Budzi emocje, ale nie daje nam się we znaki. Tak jak z fotografią Ozbilici – przecież jest wszystko jasne co, kto i dlaczego. Są emocje, ale nie zbudzimy się ze snu w środku nocy gdy nam się przyśni.  

Tak, to mocny pretendent do zdjęcia roku. W głosowaniu publiczności to zdjęcie już wygrało.

 

Z wykształcenia historyk sztuki. Pracuje w Służewskim Domu Kultury gdzie odpowiada za program fotograficzny. Wykładowca Akademii Fotografii (historia fotografii). Niezależna kuratorka wystaw fotograficznych.  Prowadzi autorskiego bloga  na temat kultury fotograficznej miejscefotografii.blogspot.com

słowa kluczowe:
Komentarze
Polecane artykuły
“Prace artystów takich jak on są bardzo potrzebne”. Poznaliśmy zwycięzcę Sony World Photography Awards 2019
17 Kwi 2019
Podczas dzisiejszej gali finałowej konkursu SWPA 2018 poznaliśmy laureatów sekcji profesjonalnej oraz zwycięzcę tytułu Fotografa Roku. Tym razem otrzymał go włoski fotoreporter Federico Borella. Zobaczcie nagrodzone prace.
3
Szymon Brodziak uznany najlepszym twórcą fotografii czarno-białej na świecie w konkursie One Eyeland
17 Kwi 2019
Fotograf z Polski zdobył główna nagrodę w konkursie fotografii czarno-białej, organizowanym przez platformę One Eyeland, zrzeszającą zawodowych fotografów z całego świata.
1
Fotograficzne Nagrody Pulitzera 2019
17 Kwi 2019
Za nami kolejne rozdanie Nagród Pulitzera. W kategoriach Feature Photography i Breaking News Photography to prestiżowe wyróżnienie otrzymali Lorenzo Tugnoli z The Washington Post oraz redakcja Reuters.
1
„Bez taryfy ulgowej” - o pracy ze średnim formatem w fotografii podróżniczej rozmawiamy z Jackiem Boneckim
13 Kwi 2019
Jak postrzega zmiany w branży z perspektywy 50-latka? Dlaczego do pracy w terenie zabiera średni format i czemu mimo to fotografuje w JPEG-ach? O aparatach, sztuce patrzenia i radzeniu sobie z ograniczeniami, w dniu jego 50. urodzin rozmawiamy z Jackiem Boneckim.
4