25 polskich fotografek, które warto obserwować

Autor: Joanna Kinowska

8 Marzec 2021
Artykuł na: 17-22 minuty

Najciekawsze debiuty i wschodzące talenty na polskiej scenie fotograficznej wskazuje Joanna Kinowska. Przypomina też kilka nazwisk, których nie znać po prostu nie wypada.

Ten dzień był dla mnie zawsze strasznie sztuczny. Kwiatek z musu i wszędzie same kobiety - w wiadomościach, rankingach... W ogóle przypominanie, że kobiety istnieją. Dotąd wszyscy się uśmiechali, odkąd jednak mówi się o parytetach, sprawa 8 marca stała się poważniejsza niż dotąd. Zauważanie w jeden dzień w roku przestał wystarczać.

Zatem zróbmy sobie prezent i przypomnijmy najciekawsze debiuty, wschodzące gwiazdy, nadchodzące kobiecie talenty, których twórczość będziemy mogli podziwiać nie tylko raz w roku. To nie streszczenie historii fotografii, ani kompendium wiedzy. To po prostu przypomnienie ważnych prac, a przy okazji spojrzenie w przyszłość. Nie znaczy to, że powinniśmy zapomnieć o Zuzie Krajewskiej, Anicie Andrzejewskiej czy Ilonie Szwarc, ale w ostatnich latach największe wrażenie na mnie wywarły bądź zadziwiły te oto fotografki.

Agnieszka Rayss (Sputnik Photos)

fot. Agnieszka Rayss, Krajobraz z trupem, 2019

Kolektywu Sputnik Photos nie trzeba przedstawiać. W ostatnich latach jak zwykle bardzo aktywni. Agnieszka Rayss obroniła doktorat i zrealizowała wystawę „A więc wojna” (2019) w IFF, potem „Łuski” w ramach projektu „Polska - stan badań”. Ostatnio także wydała arcyciekawą książeczkę - „Z zapisków kolekcjonera”.

agnieszkarayss.com

Karolina Gembara (Sputnik Photos)

fot. Karolina Gembara, z cyklu "Zimowy umysł"

Najnowszy nabytek w Sputniku (od 2018) po swoim debiucie książkowym w 2019 roku („When we lay down, grasses grow from us”, wyd. GOST ) pozostaje stale aktywna. W ramach projektu „Polska - stan badań” zaprezentowała „Zimowy umysł”, a w 2020 na Miesiącu Fotografii w Krakowie pokazała wystawę  “Ukłon: Ćwiczenia z gościnności”. Pomysłodawczyni i autorka „Nowi Warszawiacy/Nowe Warszawianki” - serii warsztatów, po której pozostała znakomita i wciągająca publikacja oraz wystawa w Społecznym Centrum Fotografii. Jedna z kuratorek serii "Jak widać". Współtwórca projektu "Archiwum Protestów Publicznych"

karolinagembara.com

Joanna Piotrowska

fot. Joanna Piotrowska, z wystawy "Zaduch"

Prawdopodobnie najczęściej wystawiana polska artystka, która posługuje się fotografią. Wystawiała w Tate Britain, MoMa, Kunsthalle Basel, Wien,… W Polsce debiutowała w krakowskiej ZPAF i S-ka (2010). W kraju przypomniała o sobie za sprawą wystawy  „Zaduch” (Zachęta, 2020), której tytuł odnosi się do jej pierwszej książki („Frowst”, wyd. Mack 2014). Twórczość Piotrowskiej to genialne i trudne emocjonalnie spostrzeżenia na temat rodziny, domu, kobiety, także o bezpieczeństwie i władzy.

joannapiotrowska.com

Weronika Gęsicka

fot. Weronika Gęsicka, z cyklu "Traces"

Absolwentka warszawskiej ASP, zadebiutowała podczas ShowOFF-u w 2016 roku. Rok później wydała swoją pierwszą książkę „Traces” i zdobyła cały świat. Laureatka Paszportu Polityki (2020), Foam Talent (2017) i wielu innych nagród. Pracuje na archiwach, tworzy niezapomniane kolaże i układa z nich wielowątkowe narracje. Na jesieni 2020 Galeria Jednostka zaprezentowała fragmenty nowych serii Gęsickiej, które niebawem ukażą się w formie publikacji.

weronikagesicka.com

Zosia Promińska

Zosia Promińska „Future Perfect”, wyd. Kehrer 2021

Zadebiutowała podczas ShowOff 2019 serią „Waiting Room”. Najefektowniejsza i największa prezentacja ze wszystkich, szybko wpadła w oko widzom, a następnie została przeniesiona do IFF. Teraz, kilka tygodni temu zaprezentowała książkę:„Future Perfect”!

zosiaprominska.com

Edyta Jabłońska

Poznańska artystka, animatorka kultury i edukatorka. Jej debiutancka książka „Shadows” to od razu dzieło dwutomowe i wielowątkowe. Pracuje najczęściej na archiwach. Niesamowita praca z pogranicza kreacji i edycji. Jej książka trafiła do finałowej shortlisty Fotograficznej Publikacji Roku 2018.

Karolina Wojtas

fot. Karolina Wojtas, z projektu "Abzgram"

„Żyje w kolorowym świecie eksperymentu i niekończącej się zabawy” i jest dwukrotną stypendystką MKiDN. Prawdopodobnie jest  też najmłodszą na świecie właścicielką swojego muzeum. Od 2017 roku idzie jak burza przez konkursy młodych talentów. Jej wystawa monograficzna „Abzgram”, pokazywana w Pekinie, Bratysławie i Warszawie, to znakomity i wielowątkowy komentarz na temat systemu edukacji. Autorka posługuje się fotografią, kiedy potrzebuje, najczęściej buduje z nich instalacje.   

karolinawojtas.com

Karolina Jonderko

fot. Karolina Jonderko z serii „Tacy jak my”

Karolina Jonderko dostarczyła silnych wrażeń swoim debiutem „Autoportret z Matką”. Książka rozeszła się migiem, a tak mocna publikacja nie zdarza się często. Jej ostatnia wystawa „Tacy jak my” była prezentowana zaledwie przez tydzień w 2020 na dworcu warszawskim. Jonderko ma materiały na kilka książek, a ja bardzo wyglądam „Małej Polski” w wersji publikacji.

karolinajonderko.com

Magda Hueckel

fot. Magda Hueckel, z wystawy "Niech to imię żyje w Tobie"

Artystka wizualna, fotografka teatralna, scenografka i podróżniczka. Jedna z najbardziej wszechstronnych autorek, która nie zawsze wyraża się przy pomocy fotografii. Razem z Tomaszem Śliwińskim zrealizowała nominowany do Oscara film „Nasza klątwa” (2015). Autorka książek „Anima. Fotografie z Afryki 2005-2013” i monumentalnej „HUECKEL/TEATR”. Miała kilkadziesiąt wystaw, z których trudno wskazać najważniejszą czy szufladkę na jej twórczość. Niesamowicie opowiada o kondycji ludzkości, wspaniale przygląda się sobie i zjawiskom przyrody.

hueckel.com.pl

Marta Rybicka

fot. Marta Rybicka, z serii "Under"

Fotografka dokumentalna mieszkająca w Warszawie, która ma talent do „znikania”. Realizowany przez kilka lat projekt „UNDER” (dotąd jedynie na wystawach) ukazywał ludzi w warszawskim metrze tak, iż trudno uwierzyć, że nikt jej nie zauważył. Rybicka od lat zajmuje się także fotografią intymną, a wtedy znika z planu i świadomości osób fotografowanych. W trakcie pandemii robiła sesje także przez internet. W ostatnim roku, co miesiąc publikowała niesamowite historie ludzi zmieniających świat w magazynie „Pismo”.

martarybicka.pl

Beata Zawrzel

fot. Beata Zawrzel, Życie codzienne w Krakowie podczas pandemii koronawirusa. Pasażerowie komunikacji miejskiej w deszczowy dzień, 30.10.2020 / Reporter

Krakowska fotoreporterka, współpracująca z agencjami Reporter i Nur Photo. Od 6 lat ciągle coś wygrywa w konkursach BZ WBK Press Photo, Grand Press Photo, Fotoreporter Roku, itd. Właśnie została Fotoreporterem Roku 2020, wygrywając ten tytuł jako pierwsza kobieta w historii konkursu!

beatazawrzel.com

Anna Bedyńska

fot. Anna Bedyńska, z serii „Triumph Palace”

Karierę zaczynała jako fotografka Gazety Wyborczej. Chyba najbardziej nagradzana w konkursach polska fotografka, laureatka World Press Photo. Ostatnie lata spędziła fotografując w Moskwie i Tokio, za każdym razem odnajdując tematy na pograniczu fotografii ulicznej i społecznej. Czekam na wydanie niewiarygodnej historii o moskiewskim budynku „Triumph Palace” - domu najbogatszych Rosjan. W 2020 zrealizowała za pomocą komunikatorów internetowych zdjęcia w 27 krajach na 5 kontynentach, wystawiając je także wirtualnie w projekcie „Portret w koronie”.

annabedynska.pl

Justyna Mielnikiewicz

Justyna Mielnikiewicz „Ukraine Runs Through It”, wyd. Pix House, Poznań 2019

Wystawą „W Ukrainie” (IFF, 2019/2020) nie tylko przypomniała się warszawskiej publiczności, ale także zainicjowała dyskusję językową. Ma niesamowitą rękę do książek. Jej debiut „Woman with a Monkey” przyniósł jej nagrodę POYI oraz tytuł Fotograficznej Publikacji Roku 2015, a druga „Ukraine Runs Through It” trafiła do finału najważniejszej nagrody książkowej świata: Aperture Paris Photo Book Prize i wygrała w plebiscycie Fotopolis. W 2020 roku pracowała w Górskim Karabachu dla „The Wall Street Journal” realizując, jak zwykle, złożony i mocny materiał.

justmiel.com

Agata Grzybowska

Agata Grzybowska, "9 bram, z powrotem ani jednej"

Po zjawiskowim debiucie „9 bram, z powrotem ani jednej” oraz serii wystaw Grzybowska kontynuuje swoją dokumentalną pracę zaangażowaną społecznie. Współzałożycielka Agencji RATS. Ostatnio, jeśli nie zajmuje się filmem ani własnymi projektami, szczególnie dużo fotografuje na protestach i podczas Strajków Kobiet, a o jej zatrzymaniu w trakcie pracy i skazaniu za naruszenie nietykalności cielesnej policjanta mówili wszyscy w kraju. Czekamy na film we współpracy z Azadi Moghadam „Indoor Teheran”, który niebawem powinien wejść do szerokiej dystrubucji. Pracuje też z Radką Franczak nad kolejnym autorskim filmem dokumentalnym.

agatagrzybowska.com

Konstancja Nowina Konopka

fot. Konstancja Nowina Konopka z projektu „Lebensraum”

Krakowska dokumentalistka i fotoreporterka związana z agencją Edytor. Po serii wystaw indywidualnych i debiucie książkowym „1001 złych uczynków”, zaczęła więcej pracować z archiwami w projektach: „Lebensraum”, „Legendy Hotelu Cracovia” oraz „Bóg, honor, ojczyzna i morze”. Dużo pracuje na ulicach Krakowa, dokumentując wszystkie protesty i akcje.

konstancjanowinakonopka.pl

Joanna Mrówka

fot. Joanna Mrówka

Rok w rok zgarnia nagrody w konkursach fotografii prasowej. W 2016 zdobyła nagrodę „Zdjęcie Roku” w konkursie BZ WBK, była także finalistką Nagrody im. Krzysztofa Millera w 2019. Głównie zajmuje się fotografią uliczną, fotoreportażem oraz fotografią podróżniczą. Współpracuje z agencją Forum.

instagram.com/mrowka_joanna/

Julia Zabrodzka

fot. Julia Zabrodzka, na zdjęciu Sara Elizabeth Mesia, majańska królowa Santiago Atitlán, z projektu "Królowe Gwatemali", 2020

W fotografii podróżniczej jest niemal bezkonkurencyjna. Realizuje dokumentalne projekty długoterminowe, zgłębiając temat tradycji ludowych - blisko ludzi, z szacunkiem, zrozumieniem, wyczuciem i niesamowitym okiem. Wygrywała w wielu konkursach, ale jej zdjęcia możecie znać także z prasy, najczęściej publikowała w „Podróżach”.

juliazabrodzka.pl

Silvia Pogoda

fot. Silvia Pogoda „Butterflies”, wyd. Fundacja Powiększenie, Warszawa 2021

Zaraz ukaże się jej debiutancka książka „Butterflies”. To opowieść o Japonii, ale nie wiem tego na pewno, bo jak to w pracach Silvii, nic nigdy nie jest oczywiste. Jej zdjęcia są wielowarstwowymi historiami, a najważniejsze rzeczy dzieją się w słowach, skojarzeniach, na styku percepcji. Silvia dużo pisze, podróżuje, dzieli się przemyśleniami i zaprasza do własnego niesamowitego świata. Ale nazwanie jej fotografką podróżniczą, rodzinną, blogerką wprowadzałoby w błąd.

silviapogoda.com | instagram.com/silviapogoda

Małgorzata Ziajka

fot. Małgorzata Ziajka „Wejdziesz”, Wrocław 2019, selfpublishing

„Wejdziesz” to książka będąca zwieńczeniem wieloletniej pracy dokumentalnej w Klasztorze Benedyktynów w Lubinu. Debiut książkowy wrocławskiej fotografki został odłożony na wiosnę 2020 i dlatego pewnie nie zauważyliście, że ta publikacja w ogóle zaistniała. Wymaga skupienia, ciszy, uważności, a wtedy obdarza niesamowitą energią, światłem, niemal transcendencją.

gosiaziajka.pl

Joanna Pawłowska

fot. Joanna Pawłowska “Fixation”, wyd. Fundacja Kolegium Sztuk Wizualnych, Warszawa 2019

Mieszkająca w Krakowie fotografka, współpracująca z Muzeum Narodowym, absolwentka ASP w Poznaniu. Edukatorka i wykładowczyni, która ma za sobą mnóstwo zdolnych dyplomantów. Sama o sobie mówi, że tworzy „obrazy budzące skojarzenia, niejednoznaczne, angażujące wyobraźnię, tajemnicze”. Taka właśnie jest książka „Fixation” - debiut książkowy Pawłowskiej. Zaskakująca, wymagająca i niezwykle przyjemna.

joanna.photoshelter.com

Fotografki o których jeszcze będzie głośno

Anna Hartman-Ksycińska

fot. Anna Hartman-Ksycińska z projektu „To jest rzecz wtórna”

Jak dotąd jej zdjęcia z projektu „To jest rzecz wtórna” mogliście obejrzeć w finale Nagrody im. Krzysztofa Millera za 2020 rok i na wystawie we Wrocławiu. To się powinno jak najszybciej zmienić! Fragment zobaczymy na wystawie i publikacji po programie mentorskim Sputnik Photos. A całość powinna się ukazać w książce jeszcze w tym roku.

Hartman nie lubi mówić o żadnych innych zdjęciach. W ogóle się nie dziwię, ten projekt o wchodzeniu w dorosłość i odnajdywaniu siebie nie dość, że jest szalenie potrzebny, to po prostu doskonale zrealizowany. Wydaje się, że autorka jest równolatką bohaterów, tymczasem, „w czasie wolnym od fotografii”, prowadzi oddział pediatryczny i pracuje w Uniwersytecie Rzeszowskim.

instagram.com/ninencja

Marta Szyszka

fot. Marta Szyszka, z projektu „Take a Deep Breath”

Kiedy w 2019 roku jej projekt „Razem” wygrał pierwszą nagrodę w konkursie Grand Press Photo (kat. Projekt Dokumentalny), wiele osób pytało kim jest autorka. Niedawno obroniła doktorat z biologii molekularnej. Fotograficznie zaś znana jak dotąd tylko z tej jednej nagrody, ale to tylko kwestia czasu. Mam nadzieję, że zobaczymy szerzej jej „Szklarnie” i niesamowicie przejmujący, pisany w pierwszej osobie pamiętnik walki z wirusem w projekcie „Take a Deep Breath”.

instagram.com/marta__szyszka/

Marta Kiela-Czarnik

fot. Marta Kiela-Czarnik, z serii „Siewki”

Niesamowite i surrealne spojrzenie na życie rodzinne prezentuje w swojej twórczości Kiela Czarnik - najcichsza, najspokojniejsza i najbardziej niepozorna fotografka jaką znam. Jej prace możecie zobaczyć w „No5” (podsumowanie Programu Mentorskiego Sputnik Photos 2015/2016) albo jej debiutanckiej książce „Jestem”. Niebawem premiera książki i otwarcie wystawy „Siewki”, w której bardzo po cichu, dyskretnie dochodzi do codziennych rewolucji w życiach wewnętrznych domowników. Nie wiem jak to lepiej opisać, słowo „petarda” po prostu nie oddaje tego wrażenia.

martakielaczarnik.com

Katarzyna Piechowicz

fot. Katarzyna Piechowicz, z projektu „Romni”

Śląska fotografka zajmująca się tematami społecznymi. Za swój materiał z domu dla seniora zdobyła pierwsze miejsce w Grand Press Photo 2019. Ten sam projekt zaprowadził ją do finału Nagrody im. Krzysztofa Millera. Od dwóch lat realizuje projekt o śląskich Romach. Widziałam te zdjęcia, i wiedzcie, że Koudelka, Wójcik i Tomaszewski nie powiedzieli wszystkiego w temacie. O Romskich kobietach Piechowicz opowiada tak, że ściska w dołku. Ta opowieść potrzebuje jeszcze czasu, ale może niebawem zobaczymy szerzej choćby kilka ujęć.

instagram.com/kasia.piechowicz/

Julia Szabłowska

fot. Julia Szabłowska z projektu „Złe dziewczyny”

Na codzień pracuje w Bielsacie i zarządza fotografami. Podczas protestów po wyborach prezydenckich w sierpniu 2020 w Mińsku zrealizowała serię prac „Rewolucja jest kobietą”. Od kilku lat przygląda się amatorskiej drużynie kobiecej w piłce nożnej z klubu „AKS Zły”. Jak wyda w końcu książkę „Złe dziewczyny”, to spadniemy z krzeseł. Ileż tam jest energii i emocji!

facebook.com/szablowska.julia

Zuzanna Szarek

fot. Zuzanna Szarek z projektu „W poszukiwaniu straconego czasu”

Absolwentka warszawskiej ASP, która właśnie obroniła doktorat (po raz drugi). Znana jak dotąd ze zdjęć z pogranicza dokumentu. Autorka książki „Tel Aviv” (2016). Jej ostatnią serię „W poszukiwaniu straconego czasu” można oglądać jako wystawę online na stronach Opolskiego Festiwalu Fotografii. Niesamowite napięcie w zdjęciach, trochę absurdu, mnóstwo przestrzeni i ogrom emocji.

zuzannaszarek.com

Skopiuj link

Autor: Joanna Kinowska

Z wykształcenia historyk sztuki. Pracuje w Służewskim Domu Kultury gdzie odpowiada za program fotograficzny. Niezależna kuratorka wystaw fotograficznych.  Prowadzi autorskiego bloga  na temat kultury fotograficznej miejscefotografii.blogspot.com

Słowa kluczowe:
Komentarze
Więcej w kategorii: Sylwetki
Nie żyje Hiro - legendarny fotograf mody miał 90 lat
Nie żyje Hiro - legendarny fotograf mody miał 90 lat
Yasuhiro „Hiro” Wakabayashi był jednym z najbardziej rozpoznawalnych fotografów mody XX wieku. Twórca, którego zdjęcia kipiały stylem zmarł w wieku 90 lat.
11
Zobacz, jak powstaje Kalendarz Pirelli 2022 - fotografuje znany muzyk Bryan Adams
Zobacz, jak powstaje Kalendarz Pirelli 2022 - fotografuje znany muzyk Bryan Adams
Po rocznej przerwie powraca Kalendarz Pirelli. Tym razem za jego realizację odpowiada muzyk (i fotograf) Bryan Adams, przed obiektywem zobaczymy zaś gwiazdy...
20
Indyjski fotoreporter, laureat nagrody Pulitzera Danish Siddiqui zabity w Afganistanie
Indyjski fotoreporter, laureat nagrody Pulitzera Danish Siddiqui zabity w Afganistanie
Nagradzany fotograf zginął dziś podczas relacjonowania starć afgańskiej armii z talibskimi rebeliantami w prowincji Kandahar.
9
Powiązane artykuły