Bertien van Manen “Moonshine” - recenzja

Bertien van Manen “Moonshine” - recenzja
“Moonshine” to najnowsza książka Bertien van Manen. Tym razem artystka kieruje swoje czułe spojrzenie na górnicze rodziny żyjące w amerykańskich Appalachach. Na migawkowych zdjęciach holenderska fotografka uchwyciła codzienność i zwyczajność, a przy okazji nieokreśloną dziwność tego świata.
Zobacz wszystkie zdjęcia (6)

Bertien van Manen zwróciła moją uwagę swoją skromną, ale zapadającą w pamięć publikacją Easter and the Oak Trees. Zaledwie rok później wydawnictwo Mack przygotowało kolejną publikację holenderskiej fotografki. Wspomniana książka zbudowana była z rodzinnych zdjęć van Manen z lat 1970-1980, dokumentujących wakacyjny czas spędzony wraz z rodziną w Holandii. Jej najnowsza publikacja - Moonshine - opowiada historię społeczności żyjącej w amerykańskich Appalachach. To co łączy te projekty to ich długofalowość i bezpośredniość w podejściu do bohaterów.

Bertien van Manen pochodzi z górniczego regionu w Holandii i stąd wzięło się jej zainteresowanie tematem. Pierwszą wyprawę do Stanów Zjednoczonych odbyła w 1985 roku. Dotarcie do nowej społeczności nie było łatwe. Pierwszymi ludźmi, których zaufanie udało jej się zdobyć byli Junior i jego żona Mavis, górnicy żyjący w przyczepie w okolicy Cumerland w stanie Kentucky. Od tego czasu powracała wielokrotnie w to miejsce. Za każdym razem fotografka spędzała z nimi i ich bliskimi kilka miesięcy, śpiąc w ich domach. Nie bez znaczenia był też fakt, że korzystała z małego, nieinwazyjnego amatorskiego aparatu, który nie stwarzał dystansu między nią a jej bohaterami. Starała się być dla nich bardziej przyjacielem, któremu zdarza się robić zdjęcia, niż fotografem sensu stricto. Długi okres pracy (zdjęcia powstawały w latach 1985-2013) pozwalał jej śledzić zmiany zachodzące wewnątrz rodzin, ale także w całym regionie, w tym powolny upadek przemysłu górniczego.

Dalekie od perfekcji zdjęcia utrzymane są w snapshotowej estetyce. To co wyróżnia je na tle innych tego typu prac to swoboda z jaką fotografce udało się zarejestrować zwyczajne chwile z życia lokalnej społeczności. Jej fotografie charakteryzuje ciepło i bliskość, którą udało jej się zbudować w relacji z ludźmi. Obezwładniający jest również naturalizm zdjęć pokazujących zwyczajne chwile z życia ubogich rodzin. Zdjęcia są dokumentalnym zapisem surowego życia, które wiodą w skromnych warunkach. Czarno-białe prace są bardziej nastrojowe, a te kolorowe (nowsze) brutalniejsze, tak jak sama, bardziej dosłowna, technologia. Przedstawiają wielopokoleniowe rodziny trawiące czas na rozrywce i zabawie lub po prostu siedzące znudzone na kanapie, czy wyczekujące (na co?) przed swoimi domami. Chociaż większość ze sfotografowanych sytuacji jest dość banalna, to w zdjęciach van Manen liczy się dla mnie ich autentyzm oraz wieloletnie zaangażowanie autorki w temat, do którego podeszła w szczery i bezpośredni sposób.

Moonshine to nielegalna whiskey, której produkcja trwa od wielu lat w amerykańskich Appalachach. To także blask księżyca. Siłą książki Bertien van Manen jest połączenie dosłowności z poezją opiewającą dziwność życia, tak jak dzieje się to w przypadku fotografii czwórki dzieci siedzących na kanapie i zawiniętych w ręczniki. Światło padające z okna znajdującego się za meblem prześwietla negatyw do tego stopnia, że głowy siedzących po środku dzieci znikają w białej poświacie. Nieuchwytna magia przeplata się z przyziemną rzeczywistością tworząc nierozerwalną całość.


Bertien van Manen Moonshine
Twarda oprawa
Format: 23 x 22 cm
112 stron, 78 fotografii
Mack 2014
Komentarze
Polecane artykuły
Życie fotograficzne i uczuciowe - historia Tadeusza Rolke
20 Maj 2019
Świadek minionego stulecia - powstaniec warszawski, przymusowy robotnik, stalinowski więzień i... bon vivant. Od kilkudziesięciu lat nie rozstaje się z aparatem, inspirując kolejne pokolenia artystów. Właśnie kończy 90 lat. Życie i twórczość kultowego fotografa przybliża autorka wywiadu rzeki z Tadeuszem Rolke, Małgorzata Purzyńska.
0
Nie żyje Bogdan Konopka - wybitny przedstawicieli nurtu „fotografii elementarnej“, autor pierwszej Kolekcji Wrzesińskiej
20 Maj 2019
W wieku 66 lat zmarł Bogdan Konopka - jeden z najważniejszych przedstawicieli nurtu „fotografii elementarnej“, odznaczony brązowym medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
0
Young Poland 2019 - oto najlepsze zdjęcia młodych polskich fotografów z konkursu Grand Press Photo
17 Maj 2019
Young Poland to specjalna sekcja konkursu GPP, kierowana do twórców, którzy nie ukończyli jeszcze 26 roku życia. Zobaczcie, jakie zdjęcie podbiły w tym roku serca jurorów.
2
Poznaliśmy laureatów Grand Press Photo 2019. Zobacz najlepsze polskie zdjęcia prasowe minionego roku
16 Maj 2019
Tegoroczna edycja najważniejszego polskiego konkursu fotografii prasowej Grand Press Photo dobiegła końca. Oto najlepsze zdjęcia polskich fotoreporterów.
8