Niemoc obrazu wobec przemocy współczesnego świata. Fotograf Magnum Antoine d’Agata na wielowymiarowej wystawie w Sosnowcu

Przemoc, brutalność i marginalizacja we współczesnym świecie zamknięte w wyjątkowym, immersyjnym projekcie. Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu za prezentuje twórczość Antoine d’Agata - znanego francuskiego fotografa, filmowca. Wernisaż wystawy odbędzie się 20 listopada. Ekspozycja jest częścią XXXV Festiwalu Ars Cameralis.

Dodaj do źródeł Skomentuj Kopiuj link
Posłuchaj
00:00

„Cóż po obrazach w czasie marnym? Do czego mogą służyć obrazy w erze rozkładającego się kapitalizmu, obnażającego swoje coraz bardziej autorytarne i bezlitosne oblicze? Co może zdziałać obraz w świecie, w którym wszystko - łącznie z obrazami - zostało skolonizowane przez logikę wyzysku i akumulacji kapitału? Do czego może służyć fotografia, skoro kapitalizm jest dziś w stanie wymazać z powierzchni ziemi całe narody, byle tylko nie zakłócić procesu swojej regeneracji? Czym jest dzieło sztuki w epoce takiej ludobójczej reprodukcji?” - pyta Paweł Mościcki w tekście do wystawy  „Theorema” Antoine d’Agaty.

"Antyspektakularny manifest odrzuca klasyczne formy wystawiennicze"

Fot. Antoine d’Agata, Jerozolima, 2001 / Magnum Photos

„Antoine d’Agata pracuje w samym oku cyklonu. Z aparatem w ręku udaje się tam, gdzie można odkryć prawdziwe zakamarki systemu, w którym żyjemy. Stara się również uwidocznić te miejsca, które system starannie przed nami ukrywa, czyli przywrócić niewidzialnym cierpieniom ich obrazy. Jednak stawka jego projektu sięga jeszcze dalej. Chodzi o to, czy możliwe jest nie tylko pokazanie skutków, czyli śladów pozostawionych przez mechanizm akumulacji kapitału, ale także ujęcie w obrazach samego tego mechanizmu, abstrakcyjnego i z definicji niewidzialnego. Innymi słowy, chodzi o to, czy w erze globalnej komercjalizacji obrazy mogą nabrać wartości paradygmatów.”

Wystawa „Theorema” to wielowymiarowy projekt artystyczny, który przekształca przestrzeń muzealną w dynamiczny system nerwowy badający granice współczesnego dokumentu. Ekstremalne przeładowanie obrazami zostaje zderzone z minimalizmem i formalną oszczędnością, co wprawia widza w stan sensorycznego zmęczenia i psychicznego wycieńczenia. Zamiast tradycyjnego obrazowania artysta ukierunkowuje odbiorcę na doświadczanie katastrofy, w którym fotografia staje się nietrwałym śladem traumy, przemocy i politycznego upadku. 

Fot. Antoine d’Agata, Hamburg, 2003 / Magnum Photos
Fot. Antoine d’Agata, Wietnam, 2025 / Magnum Photos

Widz porusza się po labiryncie sal, przechodząc od archiwalnych zapisów z Oświęcimia i Gazy po projekcje i instalacje filmowe. Prezentowane prace funkcjonują jako nieukończony proces badawczy, w którym ciała fotografa i odbiorcy stają się głównym polem walki między obecnością a nieobecnością. Ten antyspektakularny manifest odrzuca klasyczne formy wystawiennicze na rzecz surowego, immersyjnego środowiska, które obnaża niemoc obrazu wobec ogromu cierpienia i przemocy współczesnego świata.

Fot. Antoine d’Agata, Paris Covid, 2020 / Magnum Photos

Kiedy i gdzie?

Wernisaż wystawy „Theorema” odbędzie się w piątek, 20 listopada o godz. 18.00 w Pałacu Shoena Muzeum w Sosnowcu, przy ul. Chemicznej 12 w Sosnowcu.

Ekspozycję będzie można oglądać do 24 stycznia.

Antoine d’Agata - sylwetka autora
Francuski autor, fotograf, filmowiec i członek agencji fotograficznej Magnum Photos. Studiował w International Center of Photography w Nowym Jorku pod okiem Nan Goldin i Larry’ego Clarka. Od trzydziestu lat podróżuje po świecie i fotografuje.
 
W swojej twórczości bada formy współczesnej przemocy w dwóch wymiarach: „przemoc w świetle dnia” (przemoc ekonomiczna i polityczna, migracja, uchodźstwo, ubóstwo, konflikty zbrojne), a także „przemoc pod osłoną nocy” (marginalizacja społeczna, uzależnienia, przestępczość). Dotychczas ukazało się kilkadziesiąt publikacji z twórczością artysty. Jego prace były prezentowane na wystawach indywidualnych, znajdują się również w zbiorach muzeów i galerii oraz kolekcjach prywatnych na całym świecie.

Twórczość filmowa d’Agaty odzwierciedla jego fotograficzne zainteresowania - artysta eksploruje tematy związane z mroczną stroną życia, eksperymentując z rozwiązaniami formalnymi. Wśród jego filmów znajdują się między innymi: krótkometrażowy debiut „El Cielo del muerto” (2004) ukazujący opustoszałe krajobrazy i przemijalność człowieka, „Aka Ana” (2006) zanurzający się w neonowym, nocnym życiu Tokio czy czterogodzinny eksperymentalny film dokumentalny „White Noise” (2019), który oddaje głos prostytutkom z różnych stron świata, tworząc przejmujący, intymny i brutalnie szczery obraz wykluczenia.

W latach 2024-2025 w paryskim Centre Pompidou powstała instalacja/performance „MÉTHODE”, której towarzyszyło wydanie trylogii o tym samym tytule. Projekt stanowił wizualne i polityczne świadectwo ekspresji artystycznej d’Agaty, nawiązując dialog między jego archiwalnymi a nowymi pracami, równocześnie odzwierciedlając stan współczesnego świata.

instagram.com/antoinedagata | magnumphotos.com/photographer/antoine-dagata/

Więcej informacji o wystawie znajdziecie na stronie arscameralis.pl.

Chcesz częściej widzieć nasze artykuły w Google? Dodaj Fotopolis do ulubionych źródeł
Komentarze
Przeczytaj także
Zobacz więcej z tagiem: fotografia dokumentalna
Magazyny
Zamów