Pierwsze lata Nowej Huty na fotografiach Henryka Makarewicza i Wiktora Pentala

Do końca lipca w sali marmurowej Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie można oglądać wystawę "802 procent normy". Fotografie Henryka Makarewicza i Wiktora Pentala są dokumentacją pierwszych lat Nowej Huty.
Jak podkreślają organizatorzy wystawy z Fundacji Imago Mundi, do dziś żaden z autorów nie doczekał się szerszej prezentacji: Kiedy oglądamy zdjęcia Makarewicza i Pentala, uderza w nich pewien wspólny ton: silnie zaznaczony, odautorski komentarz, często ironiczny wobec rzeczywistości - stąd przez dziesięciolecia wiele z tych zdjęć nie mogło się nigdzie ukazać. W ich fotografiach widać odbicie ówczesnych światowych trendów, do których nawiązywali dzięki intuicji i wrażliwości.

copyright Henryk Makarewicz, Orka na tle kombinatu metalurgicznego Huty im. W. I. Lenina, 1965 r.

Henryk Makarewicz (1917-1984) - Fotograf i operator Polskiej Kroniki Filmowej. Prowadził dokumentację Nowej Huty od samych jej początków. Jak podkreślają organizatorzy wystawy: Jego rozpoznawalny, elegancki styl przyrównać można do Henri Cartier-Bressona: zawsze w sercu wydarzeń, fotograf czyha na decydujący moment, kiedy wszystkie elementy kadru złożą się w idealną całość. W dziele Makarewicza uderza przede wszystkim właśnie perfekcja formalna, poszukiwanie kadru doskonałego.

Wiktor Pental (ur. 1920) - Fotoreporter i jednocześnie budowniczy Nowej Huty. Wywodzi się z tradycji humanistycznej. Organizatorzy wystawy porównują jego twórczość do fotografii Roberta Doisneau, przez to, że skupia się na jednym temacie. Całe jego dzieło fotograficzne dotyczy Nowej Huty, a w centrum zainteresowań pozostaje nieodmiennie człowiek. Pental traktuje go z ciepłym, czułym humorem, nigdy zaś z dystansem.

copyright Wiktor Pental, Basen w Czyzynach w Nowej Hucie, 1954r. - początkowo planowana jako oddzielne miasto przemysłowe będące przeciwwagą dla inteligenckiego Krakowa, w 1951 r. włączona do Krakowa jako nowa dzielnica

Nowa Huta
Janusz Kurtyka, prezes IPN tak pisze o Nowej Hucie: ...sztandarowe przedsięwzięcie planu sześcioletniego (1950-1955), to jeden z czołowych symboli komunizmu w Polsce. Napływ wielkich rzesz ludzi ze wsi na wielką budowę ogromnej huty (nazwanej imieniem W. I. Lenina) i wtłoczenie ich w przestrzeń równocześnie budowanego wzorcowego miasta socrealizmu, nasycenie ich wysiłku i codzienności propagandą komunistycznego romantyzmu, stworzenie jedynie dostępnej przestrzeni symbolicznej (socrealistyczna architektura, presja propagandy, nieobecność Kościoła, religii i tradycyjnej inteligencji) ? wszystko to miało ukształtować nowego Polaka, budowniczego sowieckiej Polski. Miasto powstałe w ciągu kilku lat wokół kombinatu metalurgicznego stało się wreszcie wielkim laboratorium socrealizmu w urbanistyce i sztuce. Przytłaczający w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, socrealistyczny kanon do dziś jest istotnym elementem architektury starszej części dzielnicy.

Nowa Huta jest jednak także symbolem klęski dogmatycznej ideologii w zderzeniu z rzeczywistością. (...) W miarę upływu czasu Nowa Huta stała się najpierw ośrodkiem fermentu i oporu społecznego, później zaś opozycji. (...) Napięcie roku 1956, zamieszki w obronie krzyża w 1960, zakończone sukcesem wieloletnie zabiegi krakowskiej kurii arcybiskupiej o budowę kościoła w Nowej Hucie, refleksy ogólnopolskich przełomów z lat 1968 i 1970, próby tworzenia zalążków opozycji ? to procesy i wydarzenia, które uformowały nowohucką społeczność.



"802 procent normy". Pierwsze lata Nowej Huty na fotografiach Henryka Makarewicza i Wiktora Pentala
7 - 31 lipca 2007

Sala Marmurowa PKiN
Pl. Defilad 1, Warszawa

Komentarze
Polecane artykuły
Leica Q2 - zdjęcia przykładowe
20 Mar 2019
Nowa pełnoklatkowa matryca o rozdzielczości 47,4 Mp, dobrze znany szerokokątny obiektyw Summilux 28 mm f/1.7 ASPH, uszczelniony korpus i odświeżona ergonomia - zobaczcie na co stać drugą generację kompaktu Leiki.
0
Venus Optics Laowa 9 mm f/2.8 Zero-D teraz także w wersji z mocowaniem Mikro Cztery Trzecie
15 Mar 2019
Pokazana w zeszłym roku ultraszerokokątna stałka bez dystorsji doczekała się wariantu z mocowaniem M43. Na sklepowe póki trafi jeszcze w marcu.
0
Panasonic Lumix S1R - zdjęcia przykładowe
11 Mar 2019
O modelu Lumix S1R powiedziano już wiele, jednak jakość obrazu wciąż pozostawała pewną tajemnicą. Do teraz. W nasze ręce wpadł flagowiec nowego pełnoklatkowego systemu Panasonica!
4
Ricoh GR III - pierwsze wrażenia i zdjęcia przykładowe
8 Mar 2019
Najnowszy kompakt Ricoh GR III pretenduje do miana najdoskonalszego stałoogniskowego aparatu kompaktowego w historii. Czy ma szansę podbić tę specyficzną niszę? Sprawdźcie nasze wnioski po jednym dniu spędzonym z aparatem.
1