Wystawa "Opowieści z pogranicza" w Lublinie

0
Marcin Grabowiecki
17 Marzec 2011
Artykuł na: 6-9 minut
Zapraszamy do Lublina na wystawę "Opowieści z pogranicza - (nie)obecność", na której swoje prace pokażą Sławoj Dubiel, Grzegorz Jarmocewicz, Bogdan Konopka, Maciej Kuszela, Waldemar Śliwczyński oraz Sławomir Tobis. Sześciu autorów, sześć cykli - różnych, ale układających się w spójną całość - opowieść z pogranicza. Wernisaż w piątek, 18 marca o godz. 17:00 w Galerii NN.
fot. Sławoj Dubiel

Prezentacja "Opowieści z pogranicza" to sześciu autorów, sześć cykli - różnych, ale układających się w spójną całość: opowieści z pogranicza. Więcej o wystawie, która zostanie otwarta w czwartek, 18 marca w lubelskiej Galerii NN dowiadujemy się z tekstu Sławomira Tobisa:

Wiele z miejsc, które przed końcem I Wojny Światowej były świadkami zwykłej, codziennej i przeważnie zgodnej koegzystencji różnych narodowości i wyznań, w roku 1919 przestało ludzi łączyć i zaczęło dzielić, za sprawą nowopowstałej granicy polsko-niemieckiej. Pojawiły się posterunki celne i graniczne, gospodarstwa zostały rozbite na części leżące po "tej" i po "tamtej" stronie. Życie z dnia na dzień stało się trudniejsze, odwiedziny u sąsiadów oznaczały konieczność odprawy granicznej, a zwierzęta pędzone na wypas na "tamtą" stronę trzeba było codziennie dwukrotnie poddawać uciążliwej kontroli weterynaryjnej. Szybko też zorientowano się, że na niektórych towarach można zrobić interes, w związku z brakami lub wysokimi cenami z drugiej strony granicy. Wiele z elementów podzielonej wówczas rzeczywistości zachowało się lub wręcz funkcjonuje do dzisiaj - jak na przykład granica diecezji przebiegająca dokładnie śladem przedwojennej granicy polsko-niemieckiej, z dość nieoczekiwaną konsekwencją w postaci dwóch czynnych kościołów w jednej niewielkiej wsi.
fot. Sławomir Tobis

Pierwsza edycja spotkań fotograficznych, zakończona wystawą "Opowieści z pogranicza", poświęcona była miejscom i ludziom - świadkom niegdysiejszej pogranicznej rzeczywistości na obszarze Puszczy Noteckiej oraz doliny Noteci - i podejmowała problematykę pojęć ważnych dla człowieka, takich jak: miejsce, dom, egzystencja, wiara, działanie. Głównym tematem edycji drugiej, która odbyła się latem roku 2010, był problem ludzkiej obecności oraz nieobecności na terenie byłego pogranicza. Obecność była na początku wieku XX swoistą oczywistością - puszcza obfitowała w tętniące życiem wsie i osady. Oblicze tego skrawka ziemi uległo jednak dużym przeobrażeniom podczas i po II Wojnie Światowej. Pierwszych wysiedleń dokonali hitlerowcy - w odwecie za współpracę z oddziałami partyzanckimi. Później nastąpiły działania polskiej władzy ludowej, paradoksalnie z tego samego powodu, czyli ze względu na sprzyjanie ruchowi oporu, który nie został namaszczony przez partię. Wreszcie ostatni powód zniknięcia ludzkich siedlisk w głębi lasu to najzwyczajniej ekonomia - marne ziemie, niewielka wydajność gospodarowania, a także ograniczenia i oszczędności, szczególnie w kolejnictwie oraz leśnictwie. Kolej rzeczy była zwykle taka, że najpierw wyprowadzało się młodsze, potem starsze pokolenie, a opuszczone budynki były rozbierane dla pozyskania materiałów budowlanych.
fot. Bogdan Konopka

Po wielu z tych mini-miejscowości nie ma dzisiaj żadnego śladu. Tu i ówdzie ostał się samotny słup, do którego nie dochodzi już żadna linia elektryczna. W niektórych miejscach zarysy niegdysiejszych domostw wyznaczają rosnące do dziś drzewa i krzewy. W trawie można czasami wypatrzyć zarośnięte fragmenty zrębów i ogrodzeń, pozostałości posadowienia mostu nad torami kolejowymi czy porośnięte mchem kawały muru, pochodzące z rozebranego czterorodzinnego domu. Nieopodal dawnych osad nadal istnieją małe cmentarzyki z charakterystycznymi, wykonanymi z betonu grobami, liczącymi sobie nierzadko więcej niż 100 lat.
fot. Grzegorz Jarmocewicz

Mimo iż tak niewiele materialnego świadectwa przetrwało do naszych czasów, doświadczenie minionej ludzkiej obecności pozostaje silne, związane z brakiem ludzi w miejscach, gdzie niejako "ewidentnie" powinni być. Kwestie związane z tymi współczesnymi doznaniami podjęli fotografowie uczestniczący w drugiej edycji spotkań na historycznym pograniczu: wykonał szereg fotografii otworkowych w miejscach niegdysiejszej ludzkiej obecności, a także tradycyjnych wielkoformatowych - w miejscach bieżącej aktywności ludzi;
Grzegorz Jarmocewicz prezentuje fotografie w dużym stopniu abstrahujące od miejsca, analizujące upływ czasu; chętnie posługuje się metaforą oraz inscenizacją;
Bogdan Konopka na otworkowych panoramach pokazuje fragment, jakże istotny, przeszłej i obecnej ludzkiej egzystencji w puszczy - jakim są leśne drogi i dukty;
Maciej Kuszela wykonał dziesięć portretów osób, z którymi przeprowadził rozmowy na tematy związane z historią terenu i niegdysiejszymi miejscowościami;
Waldemar Śliwczyński pokazuje różne fragmenty przestrzeni publicznej - ich oczywistym wspólnym mianownikiem jest fakt, że mogły i nadal mogą służyć wielu osobom;
Sławomir Tobis prezentuje zdjęcia pozostałości nieistniejących już wsi i osad oraz historycznych grobowców i miejsc pochówku.]
Opowieści z pogranicza - (nie)obecność -wystawa zbiorowa
Wernisaż: 18.03.2011, godz. 17:00
Termin: 19.03-1.04.2011

Galeria NN
ul. Grodzka 34
Lublin

fot. Maciej Kuszela

fot. Waldemar Śliwczyński

Komentarze
Więcej w kategorii: Wydarzenia
Rusza festiwal książek fotograficznych XPRINT 2019
Rusza festiwal książek fotograficznych XPRINT 2019
Tegoroczny festiwal książek fotograficznych XPRINT będzie miał nową formułę. Sekwencja kilkunastu premier zostanie uzupełniona o wystawy, spotkania z ekspertami i...
9
0
Pokaż swój projekt na Fotofestiwalu 2020. Zgłoszenia tylko do 4 grudnia
Pokaż swój projekt na Fotofestiwalu 2020. Zgłoszenia tylko do 4 grudnia
Trwa nabór w ramach Fotofestiwal Open Call 2020. To możliwości zrealizowania ciekawych projektów i zaprezentowania się szerokiej publiczności.
31
0
Podwójny cashback na Sony A7 III - 1400 zł upustu tylko do 5 grudnia
Podwójny cashback na Sony A7 III - 1400 zł upustu tylko do 5 grudnia
To prawdopodobnie najlepsza okazja na zakup pełnoklatkowego bezlusterkowca w ciągu ostatnich kilku lat. Do 5 grudnia możecie liczyć na podwójny zwrot pieniędzy w...
94
4
Powiązane artykuły