"Ofiary stanu wojennego" na Placu Zamkowym

Obchodów smutnej rocznicy ciąg dalszy. Na warszawskim Placu Zamkowym można oglądać wystawę "Ofiary stanu wojennego". Przygotowana według pomysłu Anny Beaty Bohdziewicz i Mariusza Hermanowicza ekspozycja upamiętnia losy osób, które zginęły tragicznie 25 lat temu. Odwiedzający starówkę mają okazję obejrzeć ich zdjęcia i poznać ich historie.
Wystawa prezentowana właśnie na Placu Zamkowym to wspólne dzieło Anny Beaty Bohdziewicz i Mariusza Hermanowicza, którzy postanowili dotrzeć do rodzin śmiertelnych ofiar stanu wojennego i "przywrócić ich osoby pamięci zbiorowej społeczeństwa polskiego". Listy Komitetu Helsińskiego krążące po kraju w latach 80. wyliczają około sto ofiar, organizatorom udało się skontaktować z ponad pięćdziesięcioma rodzinami - wystawa będzie systematycznie uzupełniana. Po Warszawie ekspozycja "Ofiary stanu wojennego" trafi do Gdańska, a potem do innych miast Polski.

ekspozycja na Placu Zamkowym, fot. Joanna Kinowska

Poniżej zamieszczamy tekst towarzyszący wystawie i szczegóły dotyczące ekspozycji.

O nic więcej nie proszę
Nawet w snach nic mi się nie przyśni
Chcę iskierkę pamięci
Niech dla mnie tli się
- Stanisław Cynk

To dziwne, że przez 25 lat, jakie minęły od wprowadzenia stanu wojennego, prawie nikt poza rodzinami nie upomniał się o pamięć ludzi, którzy wtedy zginęli.

W 1996 roku Okręg Warszawski ZPAF zorganizował wystawę fotografii "Stan wojenny". Autorką scenariusza i komisarzem wystawy była Anna Beata Bohdziewicz. Oprócz zdjęć ze stanu wojennego i relacji fotografów, w jakich okolicznościach zdjęcia ich powstały, na wystawie były też wystawione małe klepsydry ofiar stanu wojennego. Klepsydr było około stu /wg list Komitetu Helsińskiego krążących po kraju w latach 80-tych/, nieliczne z nich zawierały zdjęcia.

Parę lat później wystawę tę obejrzał Mariusz Hermanowicz, polski fotograf od lat mieszkający we Francji. Zaproponował Annie Bohdziewicz, żeby podjąć próbę zebrania zdjęć wszystkich ofiar stanu wojennego oraz relacje o okolicznościach ich śmierci i zrobić wystawę tylko im poświęconą. Tak, żeby przywrócić ich osoby pamięci zbiorowej społeczeństwa polskiego. Od razu powstała gotowa koncepcja wystawy - twarze osób patrzących na nas i obok relacje o okolicznościach ich śmierci.

I tak w 2001 roku rozpoczęliśmy pracę nad zbieraniem zdjęć. Uznaliśmy, że najlepiej będzie dotrzeć bezpośrednio do rodzin ofiar i od nich pożyczyć zdjęcia. Nie było to łatwe - minęło przecież ponad 20 lat! Właściwie zaczęliśmy prawie po omacku, od szukania nazwisk w książkach telefonicznych z poszczególnych miast czy miejscowości... Dotarliśmy do ponad 50 rodzin, spotykając się w większości przypadków z wielką przychylnością i wdzięcznością z ich strony. Chcemy im wszystkim serdecznie za to podziękować.

Mimo włączenia się w realizację naszego projektu Ośrodka KARTA i Instytutu Pamięci Narodowej, nie udało się jeszcze odszukać wszystkich rodzin ofiar stanu wojennego. Część przypadków z naszej listy została zweryfikowana przez IPN negatywnie, dalsze prace są w toku. Ale już dzisiaj powstaje wystawa, która będzie w 2007 roku podróżować po całej Polsce. Wierzymy, że dzięki temu uda się odszukać pozostałe rodziny ofiar stanu wojennego , tak aby raz wzniecona "iskierka pamięci" nie pozwoliła już nigdy zapomnieć o ludziach, którzy wtedy zginęli.

Anna Beata Bohdziewicz i Mariusz Hermanowicz

Ekspozycja Ofiary stanu wojennego prezentowana jest od 12 grudnia 2006 roku do 15 stycznia 2007 roku na Placu Zamkowym w Warszawie. Wystawa następnie trafi do Gdańska, a potem do innych polskich miast. W zamyśle organizatorów ma ona być uzupełniana o nowe fotogramy i nowe informacje o śmiertelnych ofiarach stanu wojennego.

Wystawa została przygotowana przez Biuro Edukacji Publicznej IPN przy współpracy Domu Spotkań z Historią i Ośrodka KARTA według pomysłu i koncepcji Anny Beaty Bohdziewicz i Mariusza Hermanowicza.
 
Komentarze
Polecane artykuły
Nikon Z7 - test aparatu
6 Lis 2018
Nikon Z7 to pierwszy pełnoklatkowy bezlusterkowiec japońskiego producenta. Czy nowy aparat z 45-megapikselową, stabilizowaną matrycą dorówna jakością cenionym lustrzankom Nikona? Czy jest godną konkurencją dla aparatów z serii Sony A7? Sprawdźmy.
17
Samyang AF 14 mm f/2.8 EF - test obiektywu
26 Paź 2018
Czy Samyang AF 14 mm f/2.8 EF okaże się „idealnym partnerem do podróży“ i sprosta oczekiwaniom wymagających fotografów? Producent nie ma co do tego wątpliwości. Postanowiliśmy więc sprawdzić w praktyce możliwości nowej ultraszerokokątnej stałki z mocowaniem Canon EF.
5
Samyang AF 14 mm f/2.8 EF - zdjęcia przykładowe
22 Paź 2018
Ciekawi, jak w praktyce sprawdza się najnowsza konstrukcja Samyanga z mocowaniem Canon EF? Zobaczcie zdjęcia przykładowe wykonane najnowszym modelem AF 14 mm f/2.8 EF. Czy okaże się on "czarnym koniem" w segmencie ultraszerokokątnych szkieł?
0
Fujifilm XF10 - test aparatu
11 Paź 2018
Kierowany do hobbystów, XF10 z 24-megapikselową matrycą APS-C i stałoogniskowym, jasnym obiektywem 28 mm f/2.8 ma być ciekawą alternatywą dla smartfona i towarzyszem codziennych chwil. Zobaczcie, jak wypada w praktyce.
2