Wystawa w Zachęcie o zagładzie Romów Europejskich

Od jutra, 31 października 2006 roku czynna będzie dla publiczności wystawa zatytułowana "Zagłada Romów Europejskich i rasizm we współczesnej Europie". Projekt ten, został zrealizowany przez Centrum Kultury i Dokumentacji Niemieckich Sinti i Romów w Heidelbergu, Stowarzyszenie Romów w Polsce oraz inne europejskie organizacje romskie przy współudziale szeregu instytucji kulturalnych i naukowych z wielu krajów Europy. Celem ekspozycji jest przybliżenie społeczności wiedzy o holokauście Sintii i Romów.
Poniżej publikujemy test towarzyszący wystawie:

Wystawa poświęcona jest przede wszystkim pamięci Romów i Sinti pomordowanych w okresie panowania dyktatury narodowosocjalistycznej w Europie. Ukazuje tragedię narodu przy równoczesnym eksponowaniu indywidualnego, subiektywnego wymiaru doznanych cierpień. Z naturalizmem przedstawia losy narodu skazanego na totalną eksterminację w imię "wyższych" narodowych, rasowych i ideologicznych racji poprzez pryzmat doświadczeń i emocji jednostkowych. Stara się wydobyć i zilustrować zło, ból i cierpienie, jakie było udziałem poszczególnych ludzi. Ekspozycja ta jest wyrazem hołdu żyjących Romów i czci oddanej ich przodkom. Ucieleśnia solidarność z losem tych, których nigdy nie znaliśmy, ludzi, którzy żyją w pamięci jednostkowej składającej się na wspólną pamięć.

Ta znakomicie udokumentowana wystawa (wchodzące w jej skład eksponaty - dokumenty, fotografie, dowody tożsamości - pochodzą od kilkudziesięciu instytucji a także osób prywatnych zaangażowanych w realizacje tego przedsięwzięcia) została podzielona tematycznie na cztery części według historycznej chronologii. Całość odzwierciedla radykalizację skierowanej przeciwko społecznościom Sintii i Romów "polityki rasowej": od pierwszych działań prześladowczych i izolujących do przemysłowej zagłady masowej w komorach gazowych Auschwitz.


fot. Państwowe Muzeum Auschwitz Birkenau

Pierwsza część opowiada o stadium początkowym zorganizowanych prześladowań Romów począwszy od dojścia narodowych socjalistów do władzy aż do pierwszych deportacji do obozów koncentracyjnych zlokalizowanych na terenie okupowanej przez III Rzeszę Polski. Druga część wystawy przypomina ludobójstwo dokonane na Romach w okupowanej przez nazistów Europie. Teksty umieszczone na planszach dotyczą wspólnych działań narodowych socjalistów w ramach polityki eksterminacji. Trzecia część poświęcona jest ludobójstwu, jakiego dokonano na Romach niemal z całej Europy w obozie koncentracyjnym Auschwitz- Birkenau. Czwarta część dokumentuje sytuację mniejszości romskiej po 1945 roku. Opisuje również sposoby dyskryminacji Romów w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.

Autorzy wystawy starali się odsłonić wymiar ludzkiego - nie wyłącznie romskiego - doświadczenia, polegającego na przypisywaniu cechom odrębności grupowej jej negatywnych skutków. Cierpienie nie ma uwarunkowań narodowych, jest zawsze udziałem danego człowieka, niezależnie od jego przynależności etnicznej, kulturowej, religijnej czy rasowej. Twarze osób na fotografiach, dokumentach wchodzących w skład wystawy przedstawiają gehennę niewinnych ludzi. Prześladowania, którym zostali poddani, były całkowicie niezawinione i niesprawiedliwe. Ten ludzki wymiar holocaustu przemawia do nas o wiele bardziej, niż koncentrowanie się na sytuacji i statusie grupy, nawet jeśli ona już w przeszłości poddawana była represjom i dyskryminacji. Do naszej wyobraźni skuteczniej przemawia tragedia poszczególnych ludzi, ich rodzin, przyjaciół, znajomych. Subiektywne odczuwanie nieszczęścia jednostkowego dotyka nas bardziej niż tragedia "masowa", która wydaje się nierealna, nierzeczywista, staje się wydarzeniem historycznym. Wydarzeniem, które znamy z podręczników, ale które nie wpływa na nasze emocje; wydarzeniem sprowadzonym do opisu liczbowego i merytorycznego; wydarzeniem "wypranym" z autentycznego bólu i cierpienia.
To, czy utożsamimy się z ofiarami nieludzkiego systemu, jakim był nazizm, zależeć będzie od naszej wrażliwości i zdolności do empatii. To te cechy zadecydują, czy wystawa okaże się "żywym" obrazem przeszłości, który obudzi nasze umysły i uczucia, czy jedynie kolejnym muzealnym wydarzeniem.

Wystawa "Zagłada Romów Europejskich i rasizm we współczesnej Europie" ma szanse wyznaczyć nowe oblicze ekspozycji muzealnej, które dotychczas kojarzone jest najczęściej z zimnymi, martwymi, pozbawionymi życia rekwizytami sprawiającymi wrażenie sztuczności i oderwanymi od rzeczywistości. Struktura ekspozycji przełamuje schemat, ukazując inną stronę historii - historię zwykłych, przeciętnych ludzi - skupia się na intymnej, osobistej warstwie przeżyć uczestników zbiorowej zagłady Romów. Zdjęcia, cytaty i dokumenty wchodzące w skład wystawy są opowiadaniami poszczególnych osób, które wyrażają swoje subiektywne przeżycia związane z dramatem holocaustu.


Ekspozycja była już prezentowana w Niemczech, Czechach, Słowacji oraz na Węgrzech. Stanowi rozwinięcie wystawy powstałej w 2001 roku, której stała ekspozycja mieści się w bloku XIII na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Kuratorzy wystawy: Joanna Talewicz-Kwiatkowska i Marek Sztok


Wystawa Zagłada Romów Europejskich i rasizm we współczesnej Europie prezentowana będzie od 31 października 2006 roku w salach w Narodowej Galerii Sztuki "Zachęta" (Pl. Małachowskiego 3) w Warszawie.


Organizatorzy: Stowarzyszenie Romów w Polsce, Dokumentations-und Kulturzentrum Deutscher Sinti und Roma.

 
Komentarze
Polecane artykuły
Nikon Z7 - test aparatu
6 Lis 2018
Nikon Z7 to pierwszy pełnoklatkowy bezlusterkowiec japońskiego producenta. Czy nowy aparat z 45-megapikselową, stabilizowaną matrycą dorówna jakością cenionym lustrzankom Nikona? Czy jest godną konkurencją dla aparatów z serii Sony A7? Sprawdźmy.
17
Samyang AF 14 mm f/2.8 EF - test obiektywu
26 Paź 2018
Czy Samyang AF 14 mm f/2.8 EF okaże się „idealnym partnerem do podróży“ i sprosta oczekiwaniom wymagających fotografów? Producent nie ma co do tego wątpliwości. Postanowiliśmy więc sprawdzić w praktyce możliwości nowej ultraszerokokątnej stałki z mocowaniem Canon EF.
5
Samyang AF 14 mm f/2.8 EF - zdjęcia przykładowe
22 Paź 2018
Ciekawi, jak w praktyce sprawdza się najnowsza konstrukcja Samyanga z mocowaniem Canon EF? Zobaczcie zdjęcia przykładowe wykonane najnowszym modelem AF 14 mm f/2.8 EF. Czy okaże się on "czarnym koniem" w segmencie ultraszerokokątnych szkieł?
0
Fujifilm XF10 - test aparatu
11 Paź 2018
Kierowany do hobbystów, XF10 z 24-megapikselową matrycą APS-C i stałoogniskowym, jasnym obiektywem 28 mm f/2.8 ma być ciekawą alternatywą dla smartfona i towarzyszem codziennych chwil. Zobaczcie, jak wypada w praktyce.
2