Sergey Ponomarev – misja fotografa została spełniona

Zdjęcie roku, to bez wątpienia ogromne wyróżnienie. Dla mnie jednak królową nagród prasowych jest pierwsze miejsce za reportaż w kategorii „General news”.

To moim zdaniem zdecydowanie najtrudniejsza kategoria. Dlaczego? „Spot news” to relacja z jednej historii, nagroda ważna, ale nie tak prestiżowa. „Contemporary issues” pozostawia większą wolność w doborze tematu, ale wymaga inwencji twórczej, dostrzeżenia i następnie opisania problemu.

„General news” to kategoria dla reportaży, które opowiadają o świecie – jego kondycji, pewnych zjawiskach i procesach, a nie jednostkowych wydarzeniach. Wymaga wejścia w temat głęboko, z przekonaniem, a najważniejsze – z własnym zdaniem. To nagroda świadcząca o dojrzałości fotoreporterskiej. Tu nie ma przypadków (no jasne, kwestia dyskusyjna!). Trafiają tu tylko najlepsze materiały, a to znaczy autorskie, interesujące, oddziałujące, wnoszące i doskonale wyedytowane.

W konkursie World Press Photo nie ma miejsca na potknięcia w edycji zdjęć, w opowiadaniu historii, w budowaniu narracji. Jeśli coś zgrzytnie jurorom, nie zastanawiają się długo. W polskich konkursach fotografii prasowej regulamin zezwala jurorom na dokonanie edycji – skrócenie setu, przestawienia kolejności. W przypadku WPP pewnie po prostu nie ma na to czasu. W polskich konkursach zgłaszano w ostatnich latach ok. 5-8 tys. zdjęć, do ostatniej edycji WPP – dla porównania – nadesłano ich blisko 83 tysiące.

„General news” to kategoria, która wymaga wejścia w temat głęboko, z przekonaniem, i co najważniejsze – z własnym zdaniem”.

W 2016 pierwsza nagroda przypadła fotografującemu dla ‘New York Timesa’ – Sergiejowi Ponomarevowi. To już druga nagroda WPP w jego karierze. Poprzednią zdobył w tej samej kategorii (3 miejsce) rok temu.

Teraz podjął się tematu w tym roku najgłośniejszego – kwestii uchodźców w Europie. Zdjęcia wykonywał od sierpnia do listopada. Od Grecji, przez Chorwację, Słowenię i Serbię, aż po Węgry.  Osiem zdjęć, które mówią o najważniejszych etapach i zdarzeniach na drodze exodusu. Każde z nich z efektem „wow”. Zaskakujące, perfekcyjnie skomponowane, nieprawdopodobne.

Każde z osobna, a ułożone w napięciu: proza życia i walka – zmaganie z żywiołem w zdjęciu otwierającym. W kolejnym kadrze uspokojenie emocji, nic się tu nie dzieje - czekamy. Następne zdjęcie – mężczyzna przy oknie pociągu – zaskoczenie, niedowierzanie, można się nawet uśmiechnąć. Kompozycja idealna. W kolejnym – pochód, rzeka ludzi. Niewiarygodna i niemożliwa. Ogrom i pełnia.

W środku tej historii znajduje się akcja, krew, zamieszanie, ucieczka, walka uliczna. Zdjęcie dynamiczne i pełne emocji - zakrwawiony mężczyzna ucieka z dzieckiem w ramionach. Zrobiło się poważnie i bardzo nerwowo.

Kolejne zdjęcie nie przynosi ulgi – ogromny tłum ludzi w oczekiwaniu za rozwieszoną naprędce taśmą policyjną. Złowrogie, napięte, ale świetnie skomponowane – pod linijkę, z trójpodziałem i mocnym akcentem w centrum. Scena robi wrażenie szerszej, jakbyśmy patrzyli jedynie na wycinek, tym bardziej oddziałuje.

Przedostatnie zdjęcie to bajka. Surrealna scena - policjant na koniu w trawach, w pięknym słońcu. W tle, za trawą - trochę w domyśle – pochód ludzi. Scena piękna, jak ze snu. Na koniec zdjęcie jeszcze bardziej malarskie – sznur ludzi zmierzający od lewej do prawej. Na wyjściu autor zostawia widza z nadzieją i oddechem. 

Ponomarev był na każdym etapie tej wędrówki. Z każdego odcinka ma zdjęcie, które idealnie ułożył w historię. To nie jest układ chronologiczny. To opowieść, która precyzyjnie steruje emocjami widza. Prowadzi go w temacie, pokazuje jak było, dodaje komentarz autorski. Nagroda prawdziwie należna.

Zaangażowanie autora w temat nie pozostawia wątpliwości. Co warto podkreślić – nie ma tutaj prawie klisz, zdjęć powtarzalnych, widzianych u innych. Prawie, bo sznur ludzi przemierzający kadr, to motyw opatrzony. Ileś już razy widziane kadry z przybijania pontonów i łódek do wybrzeży wyspy Lesbos nie powtarzają sceny Ponomareva. Jest w niej coś malarskiego, wielkiego. Jest wyraz twarzy i napięcie mięśni.

Każde ze zdjęć, świetnie i uważnie skomponowane, precyzyjnie rozmieszczone w narracji, porusza w miarę opowiadania historii kolejną strunę w widzu. Więcej wiemy, bo więcej widzimy. I bez względu na nastawienie widza do sprawy - zaryzykuję – więcej rozumiemy. Misja fotografa spełniona. Gratulacje.

Z wykształcenia historyk sztuki. Pracuje w Służewskim Domu Kultury gdzie odpowiada za program fotograficzny. Wykładowca Akademii Fotografii (historia fotografii). Niezależna kuratorka wystaw fotograficznych.  Prowadzi autorskiego bloga  na temat kultury fotograficznej miejscefotografii.blogspot.com

Komentarze
 
Polecane artykuły
ZAPOWIEDŹ: George Rodger: Nuba & Latuka, The Colour Photographs
23 Mar 2017
Na początku kwietnia na rynku wydawniczym pojawi się publikacja z fotografiami George’a Rodgera, która przeniesie nas do świata Nubijczyków zamieszkujących Sudan.
0
Na horyzoncie nowe aktualizacje Fujifilm X-T2 i X-Pro2. Wraz z nimi aż 33 usprawnienia
23 Mar 2017
Firma Fujifilm zapowiedziała ważną aktualizację oprogramowania swoich flagowych modeli X-T2 oraz X-Pro2. Jak obiecuje producent, uaktualnienia będą „odzwierciedlać oczekiwania użytkowników.“
0
Instagram wprowadzi możliwość rezerwacji usług przez aplikację
23 Mar 2017
Znany serwis z każdą aktualizacją coraz mocniej przekształca się w platformę komercyjną. I choć dla wielu zabija to jego sens, nowa funkcjonalność może okazać się jedną z najważniejszych dla zawodowych fotografów.
0
Weź udział w webinarium z technik i narzędzi retuszu high-end ze Szkołą Retuszu
23 Mar 2017
Znasz narzędzia i techniki retuszu high-end, ale masz problem w ich stosowaniu na zdjęciach? Zapisz się na szkolenie online organizowane przez Szkołę Retuszu, podczas którego poznasz ich praktyczne zastosowanie.
0